There is a fantastic book being sold in Giritrading agencies of
Chennai by the name Sri Rudram Decoded by KT SHUBHAKARAN. It contains
a wealth of information about sri rudram including some unknown
secrets and techniques.
Many Hindus do not even know what Sri Rudram is: Below is an attempt
to explain some aspects of it.
SRI RUDRAM & CHAMAKAM
Sri Rudram-Chamakam occupies a very important place in Vedic
literature and in the practice of Vedic Religion. It is the heart of
Krishna Yajurveda and is treasured in the centre of Taittiriya
Samhita. Sri Sivapanchakshari Mantram is enshrined in it. Sri Rudram
is known as Rudropanishad. Though it forms part of Karma Kanda, it
ranks at par with the Upanishads of the Jnana Kanda. And as it is
seen in all the 101 Shakhas of the Yajurveda, it is
called 'Satarudriyam'.
Among the Vidyas, the Vedas are supreme; in the Vedas the Rudra
Ekadasi is supreme; in the Rudram the Panchakshari
Mantra 'NAMASIVAYA' is supreme; in the Mantra the two letters 'SIVA'
is supreme. As by pouring water at the root of a tree, all its
branches are nourished, so also by pleasing Rudra through Rudra Japa,
all the Devas are pleased. This is the best atonement (Prayaschittam)
for all sins and the foremost 'Sadhana' for attainment of cherished
desires.
Greatness of the Rudram
All great religions have tried to praise the Highest God in musical
and sonorous praise befitting their great theme. One of the most
thrilling and spiritually gratifying of such praises is the Vedic Sri
Rudram in Sanskrit in India. Appayya Dikshitar, that polymath of
learning, was enamoured of it. He was often regretful for not being
born in the Krishna Yajurveda Sakha. (He is a Sama Vedi). Gandhiji
wanted to hear the recital of the Vedas according to the South Indian
tradition. He was greatly moved by hearing the chanting of Rudram. He
first heard the recital of it at the opening of the Somnath temple.
To hear it chanted in chorus by South Indian Brahmins is a unique
experience.
A verse in the Vayu Purana says: " A person reciting and applying
daily the Namakam, Chamakam and the Purusha Sooktam is honoured in
the Brahma loka. " The Namakam referred to in it is the Rudram,
abounding in the word 'Namah'.
Evolution of Rudra
The word Rudra has got 4 root meanings:
a) Dreadful, terrific angry.
b) Great or large.
c) Driving away evil.
d) Fit to be praised
We find all the 4 concepts entering into the composition of Rudra. He
is one of the naturo-mythical gods of the Rigveda, but has only a
minor place in it and is being associated with Maruts. Probably He
represented the sudden and destructive forces of the storm with
thunder and lightning which struck at men and cattle.
In the Yajurveda, the connection of Rudra with the Maruts and the
thunderbolt is entirely cut off. Here He has reached the position of
Supremacy, which He has maintained in the Itihasas and Puranas down
to this day. The common thread in both the Vedas is the 'warrior-
aspect' of Rudra, His mighty bow and arrows which He shot at cows and
men, His amenability to invocation and prayer, His healing powers,
and His capacity to ferry men over sins and sorrows. In the course of
the Rudram, we can find the gradual and steady promotion He is
getting - from Siva to Sivatara and again later to Sivatama.
Contents
The Sri Rudram consists of 37 Riks and 130 Yajus in various Chandas
or Metres in the Anuvakas 1 to 11. Each hymn should have a Rishi,
Chandas, and Devata. For the entire Rudra Adhyaya, the Rishi is
Bhagavan Rudra, the Kanda Rishi is Agni, the Chandas is Mahavirat,
and the Devata is Shambu. Apart from this, the several Riks have got
their own Rishis, Chandas, Devatas, and Prayogas or Applications.
Anuvaka(11 in number...below the rik number,yjus number and the style
of chanting the rudram have been given ..the style may vary from
Terror and Anger to Cosmic vision from connection with time to
salutation depending on each anuvaka...anuvaka means one particular
verse stanza said in one go. It is really an amazing experience to
watch the rudra brahmins chant sree rudram in Nanganallur
Rajarajeshwari Temple.)
Riks
Yajus
Style
01
15
-
Terror and Anger
02
-
13
Cosmic Vision
(Pasupati)
03
-
17
Problem of Evil
04
-
17
Contrasts and Artisans
05
-
15
Unique Qualities
06
-
15
Connection with Time
07
-
16
Agent (like Hanuman)
08
-
17
Focal (NAMASIVAYA)
09
-
19
Earth and Water
10
12
-
Prayer to Rudra
11
10
1
(in 3 sections)
Salutations
In the Bhagavat Gita, Arjuna sees God everywhere in his Viswaroopa
Darsanam and the awed 'Namaskara' of adoration automatically arises
in his lips. The Rishi of the Rudram had a similar vision of the
entire universe pervaded by Bhagavan Rudra and his infinite Rudra
Ganas. It is liitle wonder, therefore, that the Rudram ends on a
similar note of involuntary namaskaras.
Supplimentary to the Rudram
The Rudram recital in South India is supplemented by 7 Mantras, at
the end of the above mentioned 11 Anuvakas, as prayers to Rudra to
loosen the votary automatically from death and confer immortality.
Rudra is Death and Homas are done to Him as " Mrityave Swaahaa "
meaning " I sacrifice unto the God of Death " . But He is also
the " Mrityunjaya " meaning the " Conqueror of Death, the Lord of
Immortality " . Rudra is also " Aashutoshin " - one who is easily pleased.
And the easiest method of pleasing Him is by the Rudram.
Uses of the Rudram
Strictly speaking, the Rudra is a Homa or sacrifice performed in fire
in honour of God Rudra. While most of the rituals relating to the
other Gods stop limited to the particular purpose intended in the
Karma Kanda, it was felt that the Rudram could not and should not be
so confined, but put to further varied uses. Hence we find that
Rudram and Chamakam are used invariably for all the Vedic worship of
Siva in all the households and temples. The kalpas had devised their
application in other functions like Ayushya Homa etc. Like the Gita,
it has earned the sobriquet of the Rudropanishad, the highest
conceivable use to which it can be put. Tha Jabala Upanishad and the
Kaivalya Upanishad are the authorities for this. In both of them
the " Satarudriyam " is mentioned.
The Chamakam
The Chamakam occurs in the 4th Kanda, 7th Prapataka of the Yajur
Veda. In the earlier 6 Prapatakas, rites depending
upon " Parishechana " had been dealt with. In the 7th, the pouring of
clarified butter into the sacred fire with a wooden ladle
called " Vasordhaara " is stated. For the purposes of this rite, the
entire Chamakam is one. The splitting up of the Chamakam into 11
Anuvakas is to use them as 11 Mantras in non-sacrificial rites. A
long list of desiderata are prayed for in it - 347 to be precise - by
the votary, coupled with the article 'Cha'.
Should One Pray
Should we pray at all ?
Does not God know our wants and desires ?
Should He not and would He not satisfy them ?
The Chamakam answers in the language of the Bible: " Ask and it shall
be given " . God is there to give. Ask regally; not in an abashed,
whining and pulling manner. Ask abundantly; not for one or two; now
and then; and apologetically. Ask for all things in a full-throated
manner. He is bound to give as Lord and Creator, and He will grant
all the desires of His creatures. There is also no distinction
between the things of this world and the next. Ask for one and all.
Prayer Difficult
Man does not know how to pray to the Supreme Being for the simple
reason that he is ignorant of what is ultimately good or bad for him.
In our Itihasas and Puranas we find how the Asuras and Rakshasas
perform severe penances and austerities and ask for stupid boons from
the Gods, which brought ruin upon them in the end. If wisely
directed, most of them could have become Gods or could have attained
immortality, with a fraction of their efforts. Hence, it is that all
religions teach men how to pray and what to pray for. The Rudram and
Chamakam are some of the foremost examples in the art of prayer in
the Vedas.
Ananda Meemamsa
What is happiness ? All religions and philosophies have tried to
define it and pointed out their several ways of securing it. Two
Upanishads - the Taittiriya in its Brahmananda Valli and the
Brihadaranyaka in its 4th Adhyaya - take up this Ananda meemamsa-the
investigation of happiness. Taking human happiness as the lowest in
the rung, they ascend to that of the Gandharvas, and the successive
higher and higher Gods, and end with that of Prajapati or the
Creator. All these happinesses are but small drops in the ocean of
bliss which is Brahmananda, the happiness of the Self, which is
attained by the Brahmajnani due to casting off of all desires. It is
not correct to say that the self is an object possessing 'Sat-chit-
anandam' as external qualities; but they are inherent in the Self,
that the Self is nothing but these qualities. Hence there is no
question of attaining any happiness, which is external, limited or
graded. It is intrinsic one and entire, and man's birthright. He has
only to shed his body-consciousness and realize that he is a soul.
Om Tryambakam Yajamahe
Sugandhim Pushti Vardanum
Urvaarukamiva Bandhanaat
Mrityormuksheeya Maamritat Swaha
One who does Rudram everyday after Srichakra and Guru worship along
with Pancha suktas will verily get salvation in this birth itself.
- by Subodha
Sunday, November 6, 2011
Wednesday, November 2, 2011
Monday, October 31, 2011
The Gayatri Mantra and its Relevance to Human Vitality
The Gayatri Mantra and its Relevance to Human Vitality
- Dr Dhan Kalvakolanu
The Gayatri Mantra Japa, or Sandhya Vandanam as it is popularly known, is a ritual performed 3 times a day by Hindu men. A young boy, who starts practicing the Sandhya Vandana after a proper initiation on an auspicious day, ( i.e. after the Upanayana Sanskara) is defined as a Vatu. Thus from day one of the Upanayana sanskara the Vatu is suggested to perform this ritual every day until his demise. Typically, this Sanskara is performed when the child is close to completing 7 years of age. Although prescribed for every one in the society, during the last millennium it became an exclusive ritual for men born in the Brahmin families. In the recent years a gradual decline has been occurring in this practice in even these families. In the modern generations it has become even fashionable to say ‘who cares’ and ‘what would I get form the practice of old ritual!’ It is also seen by some people as a religious ritual performed only by the elderly who stay home. In some families it has become a clearance certification for getting married. Why did this occur? Why have we left Sandhya Vandanam practice? If one introspects into this issue, two answers emerge: 1) No one including the father who introduces the mantra to child, and the priest who administers the process clearly explains its significance and value to the Vatu. 2) Sometimes people who perform this daily ritual do not know the science behind this practice and fail to explain when asked about it. In this article I will expand the science behind this practice. I would hope that at the end of this reading, at least some of our younger generations appreciate the beauty of it and make a habit to perform this ritual.
The Sanskrit thesaurus defines “ Gayatri ” as “ gAynatam trAyasE yasmAt gAyatrI tvamta tasmrithah”, which means a song that protects the person consistently by repeating it. Gayatri is associated with goddess in the Vedic literature. She is described as a mother with 5 heads and 24 appendages, who protects the person chanting this mantra. When read superficially, this description sounds absurd and does not make sense. It is very unlikely that there was and will be a person with such a structure. However, if we can take a look at this from a different angle, it makes a better sense. According to the Hindu belief our bodies are made up of 5 materials, Pancha Bhuta, i.e. earth, air, fire, water, and space. The word earth refers to the organic nature of the body. Our body is constituted by organic materials such as proteins, nucleic acids, fats and carbohydrates. The term ‘Air’ refers to oxygen, without which we cannot even survive for few seconds. The importance of fire cannot be ignored at all. All physical actions, impulses and reactions require a source of energy (agent that fires up) preserved in the forms of chemical bonds.
The fire or energy in human body is in the form of Adenosine Tri-Phosphate (ATP), whose synthesis and destruction are essential for our physical actions, lack of which leads to death. Oxidative Phosphorylation, many refer this as aerobic Respiration, is a biochemical mechanism by which our bodies convert the raw materials (such as carbohydrates, proteins and fats) into usable energy in the form of ATP. A by-product of energy creation is the generation of wastes like carbon dioxide and urea, which unless cleared from the body can be lethal. The lungs, blood, heart, liver, and kidney play a central role in this process. Water not only participates as an ingredient in the biochemical reactions but also as a medium of transportation for nutrients, waste products, blood cells, hormones, and toxic substances that are either created in our body or accidentally ingested. Hence, the energy creation process is tightly connected to our survival. The space also plays an equally important role in our survival. For example, the entire gastro intestinal system, bloods vessels, lymph nodes, gall bladder, milk glands, heart, lungs, urino-genital system are full of spaces without which no food can be ingested and digested, no gland will secrete the enzymes, no intake of air can occur through lungs, no blood can be pumped, no milk will be available for the nourishment of babies, no germ cells (sperms and ova) produced and no immune response will occur. Thus, earth, air, fire, water, and space are not imaginary objects and they are intimately tied to our survival. The 5 heads of Gayatri, therefore, represent these five essential materials. In fact the description of Gayatri correctly includes “Mukta vidruma Hema neela dhavala chaayai Mukhair threekshanai, yukamindu nibaddha ratna makutam”. Hema (golden during sunrise and sunset) is the color of space; Neela (blue) is the color of our earth, which provides air, water and food; theeskhana (energy intensity) is the character of fire; Dhavala (clear, and not to be confused with white color in this context) is the character of water; and Indu (cold, a characteristic of the Moon) represents breeze or air. These characters are also consistent with descriptions of Taittiriyopanishad, which, when talking about human body, clearly states, “Pankam kritvA idagum sarvam’’ (everything that lives is made up of five physical materials).
The next issue about Gayatri’s description- what do those 24 appendages correspond to? They represent the 24 nodal points in the human body that govern its movements, reflexes, and behavior. Each of the letters in the Gayatri mantra is specifically chosen to have a correct influence on the body and its behavior. For each of these nodes twenty four mudras (postures) have also been described. Therefore, the mantra clearly states, “chaturvimshathi mudravai gayatryah supratishtita| iti mudra najAnAti GayatrI nishphalA bhavet|” means Gayatri should be invoked into the body by using the 24 postures, failing which the repetition of the mantra will have no effect. These postures will be taught by the “Guru” at the time of Upanayana sanskara.
Before we go further let us consider the Gayatri mantra from the philosophical perspective.
There are two varieties of gAyatri : 1) the Tripada and 2) Chatushpada. We will primarily deal with the former which is more popular and frequently used.
“Om Bhur Bhuva Svaha Tat Savitur Varenyam Bhargo Devasya Dheemahi Dhiyo yonah Prachodayat”
These words mean:
OM :- The word that is God
BHUR :- God who is eternal
BHUVAHA :- God who is the creator
SVAHA :- God who is Independent
TAT :- That eternal God
SAVITHUR :- That creative principle of light manifested through Sun
VARENYAM :- That Supreme God propiated by the highest Gods
BHARGO :- That light that bestows wisdom, bliss and everlasting life
DEVASYA :- The light of that effulgent God
DHEEMAHI :- we mediate
DHIYO :- May our intellect
YO NAHA :- Be directed by that lord
PRACHODAYAT :- Towards Illumination
This can simply be written as:
“thou my supreme lord, my innermost SELF, mayest thou open my mind and make it receptive to comprehend the deep meaning of thy word OM and enable me to purify my mind so as to unlock the door to wisdom! May my consciousness be free to experience that pure and immaculate awareness, and be able to abide in that absolute SELF. May all my propensities be erased to make me ready for the holy immersion into the supreme taintless immutable SELF.” Although the above version is used in the vedic practices, the main Gayatri mantra is contained in the following 3 lines. Hence, it is called the Tripada gayatri.
“Tat savitur varENyam“
“BhargO dEvasya dhImahi”
“Dhiyo yOnaha prachOdayAt”
Each of these lines is derived from the rig, yajur and sama Vedas, respectively. Each line has 8 letters or matras. Put together these have 24 letters representing the 24 nodes in the body. I will describe the relevance between the nodes and the letters in a later section. When uttered properly each of the words makes specific sounds. Sound has a tremendous impact on our responses. For example, some sounds make us happy, and others make us jump, dance, hum, swing, sway etc. Some sounds terrify us. These represent bodily responses to exogenous sounds. Similarly, internal organs like growling stomach (when hungry), gushing blood (though silent to our ears), flatulence from intestines, nasal exudates when cold, sneeze, heart beat and murmurs, gasping from lungs, crackling of joints also cause sounds. These are part of our homeotic responses and make a statement about our physiology. Generation of each of these sounds requires a proper functioning of biochemical mechanisms, which in turn are dependent on our metabolic state. As said earlier, our metabolism is controlled by five materials, earth, air, fire, water and space. If excess water (in the form of secreted fluids) accumulates in the lungs, it impedes air exchange in the lung alveoli. If air is not exchanged properly blood will not be purified and heart will not obtain purified blood (less oxygen). If the heart cannot pump oxygenated blood to organs, organs fail to exert their functions, become dysfunctional, and in extreme cases become paralytic. In a similar manner, if organic matter (fat material in the form of LDLs) accumulates in the arteries, impedes blood flow, and oxygen supply and hence a failure of organ functions. It also prevents the excretion of toxic materials. Thus, a state of equilibrium (balance) between the levels and dynamics of the “five materials” significantly impacts the status of our health. It should be noted expunging irritating chemicals or allergens, excretion of waste materials (urine and feces, phlegm) are also essential parts of this cyclical response. The body parts controlling all these responses should be lubricated or kept in a state of working condition in order for our survival. The cyclical periodic utterance of the Gayatri mantra ensures maintains the balances of these dynamics and in turn is believed to promote longevity. Lastly, the final word in the mantra “ prachodayat” refers to the activation of the body and mind. Gayatri is compared to our “mother” because no one else in this world wishes the best health, wealth and longevity for you than your own mother. Gayatri is also described as PrANAyAma. This is a compound word generated out of two words PrANa and AyAma. Sanskrit dictionaries define the former as life, energy, power and air and the latter as sustaining, extending, and controlling. Together, the word PrANAyAma can be explained as- “life extending” or “life sustaining”. Materially speaking “ PrANAyAma/ Gayatri Japa” can be summarized as a set of breathing exercises combined with muscle expansion and contraction and sound-initiated toning of body parts that impact our vitality and disease free survival over a longer period”. Three times in a day at equally spaced time points the humans are advised to go through this exercise of repeating the mantra(avartana or repeating cycle) at least 1008 times each time with appropriate periodicity. Like small amounts of saving of money at regular intervals enriches one’s retirement account, periodicity of this exercise enhances the vitality. Like the spaced movements of reeds on paino tunes and makes appropriate sound, like the gentle and periodic movements of ones fingers along the length of the strings on a Veena or Sitar generates melodious music, proper application of the Gayatri Mantra generates incredible vitality over time. This does not happen in one day, week or a month. It takes years of regular application. Unfortunately, neither the technique of this exercise nor its timing, and the scientific rationale behind it are explained to the user (known as Sadhaka in Sanskrit). A simple unfocused repetition of this mantra alone at variable frequencies and positions does not yield proper results. This is one of the primary reasons for abandoning the practice of Sandhya Vandana. How does one apply this? Sit straight up (no bending of backbone) on the floor facing the sun. With the right thumb close right nostril and slowly breathe in the air (for 10 seconds). As you breathe in, tighten the rectal and guteal (buttock) muscles, draw in your abdomen (stomach or belly) and then close the left nostril with the last of two fingers of your right hand. Staying in this position one should chant the Gayatri mantra (should take about 24 seconds, one letter for each second) and then slowly release the air through right nostril. Repeat the above again and again for 1008 times without moving or changing the position. A cyclical application of this technique over a longer period of time enhances vitality. I have been mentioning the nodes in the body stimulated by the frequent utterance of the Gayatri mantra, under the conditions of regulated breathing cycles.
Here is a list nodes:
1. Tat: toes
2. Sa: feet
3. Vi: calf
4. Tu: Knee
5. Va: heart
6. rE: rectum and gluteum
7. Ni: testes
8. Yam: waist
9. Bha: navel
10. RgO: stomach
11. dE: breast areas
12. Va: Chest
13. Sya: throat
14. DhI: facial muscles
15. Ma: jaws
16. Hi: Nasal tip
17. Dhi: Eyes
18. yO: eye brows and temple
19. yO: head
20. naha: forehead
21. pra: backside
22. chO: left side of the head
23. da: right side of the head
24: yAt: top center of the head
Among the available alphabet of 52 letters in the Sanskrit language only specific ones and their
combinations were chosen because, when one utters these words correctly, the resulting sound waves travel to the right part of the body in time and space and stimulate the target regions. All other combinations of alphabets have been found not to yield the full beneficial effects of PrANAyAma. The voice box in our throat is central to the generation of these sounds. Therefore, it should be lubricated and trained to utter these sounds properly, prior to the PrANAyAma. Hence the Sadhaka needs to perform Achamana (restricted in take of water 3 times) with names like Keshavaya swaha, nArAynaya Swaha, mAdhavAya Swaha……. Shri Krishnaya namaha. Interestingly, these names are also exactly 24, which again correspond to the letters mentioned above. A change in the order of utterance of these words and letters also does not yield proper results.
Why is PrANAyAma superior to regular breathing?
In normal breathing, inspired air is not distributed uniformly. In the erect posture the unit volume of lung is greater in the lower and upper parts. In normal breathing after a particular degree of stretching or even before this, stretch receptors (situated in the alveolar walls) are stimulated and send message to the respiratory centre so that exhalation starts. But in PrANAyAma we continue the phase of inhalation with our strong voluntary control so that lungs are expanded considerably and the walls of the alveoli are stretched to the maximum. Thus the chest continues to get expanded under cortical control. The stretch receptors are thus trained to withstand more and more stretching. This helps us to hold the breath for a longer period. The duration of Kumbhaka (in take) is gradually increased by the practice of PrANAyAma so that the respiratory centre is gradually acclimatized to withstand higher and higher CO2 concentration in the alveoli and the blood. This way an optimal utilization of inhaled oxygen occurs in our body. The chemo receptors, located in the medulla oblongata near the entry of the 9th & 10th cranial nerves, are sensitive to the amount of CO2 in the blood. The CO2 stimulates these chemo receptors which in turn send the impulses to the respiratory centre. The respiratory centre which would have otherwise started exhalation is now helpless against the strong voluntary control from the cortex. So in a way we are training these chemo receptors to tolerate more and more tensions and CO2 during Kumbhaka. The peripheral chemo receptors which are sensitive to lowered O2 level in the blood, would also send powerful stimulation to the respiratory centre to start exhalation. As the CO2 goes on accumulating Kumbhaka the chemo receptors report it promptly to the pneumotaxic centre which in turn tries to stimulate expiratory centre. PrANAyAma has been shown to yield benefits in curing asthma and other bronchial disorders. It may also help breath well under hypoxic conditions, such as mountain tops or if one gets caught up in fire accidents. Regular PrANAyAma prolongs disease-free survival. More importantly, it stimulates metabolic rate and helps to burn excess calories. From the economic stand point, one does not need to spend money on the purchase and maintenance costs of costly exercise equipment. One note of caution to reader: in addition to the application of PrANAyAma technique, the Sadhakas should stay away from irregular feeding habits and undue in take of high calorie diets. This is one more reason why some Sadhakas obtain sub optimal results with the Gayatri mantra Japa. Thus, unless PrANAyAma is combined with dietary regulations, one would not derive full benefits of it.
Visit http://saadhanabhaarati.blogspot.com/
for more Information
- Dr Dhan Kalvakolanu
The Gayatri Mantra Japa, or Sandhya Vandanam as it is popularly known, is a ritual performed 3 times a day by Hindu men. A young boy, who starts practicing the Sandhya Vandana after a proper initiation on an auspicious day, ( i.e. after the Upanayana Sanskara) is defined as a Vatu. Thus from day one of the Upanayana sanskara the Vatu is suggested to perform this ritual every day until his demise. Typically, this Sanskara is performed when the child is close to completing 7 years of age. Although prescribed for every one in the society, during the last millennium it became an exclusive ritual for men born in the Brahmin families. In the recent years a gradual decline has been occurring in this practice in even these families. In the modern generations it has become even fashionable to say ‘who cares’ and ‘what would I get form the practice of old ritual!’ It is also seen by some people as a religious ritual performed only by the elderly who stay home. In some families it has become a clearance certification for getting married. Why did this occur? Why have we left Sandhya Vandanam practice? If one introspects into this issue, two answers emerge: 1) No one including the father who introduces the mantra to child, and the priest who administers the process clearly explains its significance and value to the Vatu. 2) Sometimes people who perform this daily ritual do not know the science behind this practice and fail to explain when asked about it. In this article I will expand the science behind this practice. I would hope that at the end of this reading, at least some of our younger generations appreciate the beauty of it and make a habit to perform this ritual.
The Sanskrit thesaurus defines “ Gayatri ” as “ gAynatam trAyasE yasmAt gAyatrI tvamta tasmrithah”, which means a song that protects the person consistently by repeating it. Gayatri is associated with goddess in the Vedic literature. She is described as a mother with 5 heads and 24 appendages, who protects the person chanting this mantra. When read superficially, this description sounds absurd and does not make sense. It is very unlikely that there was and will be a person with such a structure. However, if we can take a look at this from a different angle, it makes a better sense. According to the Hindu belief our bodies are made up of 5 materials, Pancha Bhuta, i.e. earth, air, fire, water, and space. The word earth refers to the organic nature of the body. Our body is constituted by organic materials such as proteins, nucleic acids, fats and carbohydrates. The term ‘Air’ refers to oxygen, without which we cannot even survive for few seconds. The importance of fire cannot be ignored at all. All physical actions, impulses and reactions require a source of energy (agent that fires up) preserved in the forms of chemical bonds.
The fire or energy in human body is in the form of Adenosine Tri-Phosphate (ATP), whose synthesis and destruction are essential for our physical actions, lack of which leads to death. Oxidative Phosphorylation, many refer this as aerobic Respiration, is a biochemical mechanism by which our bodies convert the raw materials (such as carbohydrates, proteins and fats) into usable energy in the form of ATP. A by-product of energy creation is the generation of wastes like carbon dioxide and urea, which unless cleared from the body can be lethal. The lungs, blood, heart, liver, and kidney play a central role in this process. Water not only participates as an ingredient in the biochemical reactions but also as a medium of transportation for nutrients, waste products, blood cells, hormones, and toxic substances that are either created in our body or accidentally ingested. Hence, the energy creation process is tightly connected to our survival. The space also plays an equally important role in our survival. For example, the entire gastro intestinal system, bloods vessels, lymph nodes, gall bladder, milk glands, heart, lungs, urino-genital system are full of spaces without which no food can be ingested and digested, no gland will secrete the enzymes, no intake of air can occur through lungs, no blood can be pumped, no milk will be available for the nourishment of babies, no germ cells (sperms and ova) produced and no immune response will occur. Thus, earth, air, fire, water, and space are not imaginary objects and they are intimately tied to our survival. The 5 heads of Gayatri, therefore, represent these five essential materials. In fact the description of Gayatri correctly includes “Mukta vidruma Hema neela dhavala chaayai Mukhair threekshanai, yukamindu nibaddha ratna makutam”. Hema (golden during sunrise and sunset) is the color of space; Neela (blue) is the color of our earth, which provides air, water and food; theeskhana (energy intensity) is the character of fire; Dhavala (clear, and not to be confused with white color in this context) is the character of water; and Indu (cold, a characteristic of the Moon) represents breeze or air. These characters are also consistent with descriptions of Taittiriyopanishad, which, when talking about human body, clearly states, “Pankam kritvA idagum sarvam’’ (everything that lives is made up of five physical materials).
The next issue about Gayatri’s description- what do those 24 appendages correspond to? They represent the 24 nodal points in the human body that govern its movements, reflexes, and behavior. Each of the letters in the Gayatri mantra is specifically chosen to have a correct influence on the body and its behavior. For each of these nodes twenty four mudras (postures) have also been described. Therefore, the mantra clearly states, “chaturvimshathi mudravai gayatryah supratishtita| iti mudra najAnAti GayatrI nishphalA bhavet|” means Gayatri should be invoked into the body by using the 24 postures, failing which the repetition of the mantra will have no effect. These postures will be taught by the “Guru” at the time of Upanayana sanskara.
Before we go further let us consider the Gayatri mantra from the philosophical perspective.
There are two varieties of gAyatri : 1) the Tripada and 2) Chatushpada. We will primarily deal with the former which is more popular and frequently used.
“Om Bhur Bhuva Svaha Tat Savitur Varenyam Bhargo Devasya Dheemahi Dhiyo yonah Prachodayat”
These words mean:
OM :- The word that is God
BHUR :- God who is eternal
BHUVAHA :- God who is the creator
SVAHA :- God who is Independent
TAT :- That eternal God
SAVITHUR :- That creative principle of light manifested through Sun
VARENYAM :- That Supreme God propiated by the highest Gods
BHARGO :- That light that bestows wisdom, bliss and everlasting life
DEVASYA :- The light of that effulgent God
DHEEMAHI :- we mediate
DHIYO :- May our intellect
YO NAHA :- Be directed by that lord
PRACHODAYAT :- Towards Illumination
This can simply be written as:
“thou my supreme lord, my innermost SELF, mayest thou open my mind and make it receptive to comprehend the deep meaning of thy word OM and enable me to purify my mind so as to unlock the door to wisdom! May my consciousness be free to experience that pure and immaculate awareness, and be able to abide in that absolute SELF. May all my propensities be erased to make me ready for the holy immersion into the supreme taintless immutable SELF.” Although the above version is used in the vedic practices, the main Gayatri mantra is contained in the following 3 lines. Hence, it is called the Tripada gayatri.
“Tat savitur varENyam“
“BhargO dEvasya dhImahi”
“Dhiyo yOnaha prachOdayAt”
Each of these lines is derived from the rig, yajur and sama Vedas, respectively. Each line has 8 letters or matras. Put together these have 24 letters representing the 24 nodes in the body. I will describe the relevance between the nodes and the letters in a later section. When uttered properly each of the words makes specific sounds. Sound has a tremendous impact on our responses. For example, some sounds make us happy, and others make us jump, dance, hum, swing, sway etc. Some sounds terrify us. These represent bodily responses to exogenous sounds. Similarly, internal organs like growling stomach (when hungry), gushing blood (though silent to our ears), flatulence from intestines, nasal exudates when cold, sneeze, heart beat and murmurs, gasping from lungs, crackling of joints also cause sounds. These are part of our homeotic responses and make a statement about our physiology. Generation of each of these sounds requires a proper functioning of biochemical mechanisms, which in turn are dependent on our metabolic state. As said earlier, our metabolism is controlled by five materials, earth, air, fire, water and space. If excess water (in the form of secreted fluids) accumulates in the lungs, it impedes air exchange in the lung alveoli. If air is not exchanged properly blood will not be purified and heart will not obtain purified blood (less oxygen). If the heart cannot pump oxygenated blood to organs, organs fail to exert their functions, become dysfunctional, and in extreme cases become paralytic. In a similar manner, if organic matter (fat material in the form of LDLs) accumulates in the arteries, impedes blood flow, and oxygen supply and hence a failure of organ functions. It also prevents the excretion of toxic materials. Thus, a state of equilibrium (balance) between the levels and dynamics of the “five materials” significantly impacts the status of our health. It should be noted expunging irritating chemicals or allergens, excretion of waste materials (urine and feces, phlegm) are also essential parts of this cyclical response. The body parts controlling all these responses should be lubricated or kept in a state of working condition in order for our survival. The cyclical periodic utterance of the Gayatri mantra ensures maintains the balances of these dynamics and in turn is believed to promote longevity. Lastly, the final word in the mantra “ prachodayat” refers to the activation of the body and mind. Gayatri is compared to our “mother” because no one else in this world wishes the best health, wealth and longevity for you than your own mother. Gayatri is also described as PrANAyAma. This is a compound word generated out of two words PrANa and AyAma. Sanskrit dictionaries define the former as life, energy, power and air and the latter as sustaining, extending, and controlling. Together, the word PrANAyAma can be explained as- “life extending” or “life sustaining”. Materially speaking “ PrANAyAma/ Gayatri Japa” can be summarized as a set of breathing exercises combined with muscle expansion and contraction and sound-initiated toning of body parts that impact our vitality and disease free survival over a longer period”. Three times in a day at equally spaced time points the humans are advised to go through this exercise of repeating the mantra(avartana or repeating cycle) at least 1008 times each time with appropriate periodicity. Like small amounts of saving of money at regular intervals enriches one’s retirement account, periodicity of this exercise enhances the vitality. Like the spaced movements of reeds on paino tunes and makes appropriate sound, like the gentle and periodic movements of ones fingers along the length of the strings on a Veena or Sitar generates melodious music, proper application of the Gayatri Mantra generates incredible vitality over time. This does not happen in one day, week or a month. It takes years of regular application. Unfortunately, neither the technique of this exercise nor its timing, and the scientific rationale behind it are explained to the user (known as Sadhaka in Sanskrit). A simple unfocused repetition of this mantra alone at variable frequencies and positions does not yield proper results. This is one of the primary reasons for abandoning the practice of Sandhya Vandana. How does one apply this? Sit straight up (no bending of backbone) on the floor facing the sun. With the right thumb close right nostril and slowly breathe in the air (for 10 seconds). As you breathe in, tighten the rectal and guteal (buttock) muscles, draw in your abdomen (stomach or belly) and then close the left nostril with the last of two fingers of your right hand. Staying in this position one should chant the Gayatri mantra (should take about 24 seconds, one letter for each second) and then slowly release the air through right nostril. Repeat the above again and again for 1008 times without moving or changing the position. A cyclical application of this technique over a longer period of time enhances vitality. I have been mentioning the nodes in the body stimulated by the frequent utterance of the Gayatri mantra, under the conditions of regulated breathing cycles.
Here is a list nodes:
1. Tat: toes
2. Sa: feet
3. Vi: calf
4. Tu: Knee
5. Va: heart
6. rE: rectum and gluteum
7. Ni: testes
8. Yam: waist
9. Bha: navel
10. RgO: stomach
11. dE: breast areas
12. Va: Chest
13. Sya: throat
14. DhI: facial muscles
15. Ma: jaws
16. Hi: Nasal tip
17. Dhi: Eyes
18. yO: eye brows and temple
19. yO: head
20. naha: forehead
21. pra: backside
22. chO: left side of the head
23. da: right side of the head
24: yAt: top center of the head
Among the available alphabet of 52 letters in the Sanskrit language only specific ones and their
combinations were chosen because, when one utters these words correctly, the resulting sound waves travel to the right part of the body in time and space and stimulate the target regions. All other combinations of alphabets have been found not to yield the full beneficial effects of PrANAyAma. The voice box in our throat is central to the generation of these sounds. Therefore, it should be lubricated and trained to utter these sounds properly, prior to the PrANAyAma. Hence the Sadhaka needs to perform Achamana (restricted in take of water 3 times) with names like Keshavaya swaha, nArAynaya Swaha, mAdhavAya Swaha……. Shri Krishnaya namaha. Interestingly, these names are also exactly 24, which again correspond to the letters mentioned above. A change in the order of utterance of these words and letters also does not yield proper results.
Why is PrANAyAma superior to regular breathing?
In normal breathing, inspired air is not distributed uniformly. In the erect posture the unit volume of lung is greater in the lower and upper parts. In normal breathing after a particular degree of stretching or even before this, stretch receptors (situated in the alveolar walls) are stimulated and send message to the respiratory centre so that exhalation starts. But in PrANAyAma we continue the phase of inhalation with our strong voluntary control so that lungs are expanded considerably and the walls of the alveoli are stretched to the maximum. Thus the chest continues to get expanded under cortical control. The stretch receptors are thus trained to withstand more and more stretching. This helps us to hold the breath for a longer period. The duration of Kumbhaka (in take) is gradually increased by the practice of PrANAyAma so that the respiratory centre is gradually acclimatized to withstand higher and higher CO2 concentration in the alveoli and the blood. This way an optimal utilization of inhaled oxygen occurs in our body. The chemo receptors, located in the medulla oblongata near the entry of the 9th & 10th cranial nerves, are sensitive to the amount of CO2 in the blood. The CO2 stimulates these chemo receptors which in turn send the impulses to the respiratory centre. The respiratory centre which would have otherwise started exhalation is now helpless against the strong voluntary control from the cortex. So in a way we are training these chemo receptors to tolerate more and more tensions and CO2 during Kumbhaka. The peripheral chemo receptors which are sensitive to lowered O2 level in the blood, would also send powerful stimulation to the respiratory centre to start exhalation. As the CO2 goes on accumulating Kumbhaka the chemo receptors report it promptly to the pneumotaxic centre which in turn tries to stimulate expiratory centre. PrANAyAma has been shown to yield benefits in curing asthma and other bronchial disorders. It may also help breath well under hypoxic conditions, such as mountain tops or if one gets caught up in fire accidents. Regular PrANAyAma prolongs disease-free survival. More importantly, it stimulates metabolic rate and helps to burn excess calories. From the economic stand point, one does not need to spend money on the purchase and maintenance costs of costly exercise equipment. One note of caution to reader: in addition to the application of PrANAyAma technique, the Sadhakas should stay away from irregular feeding habits and undue in take of high calorie diets. This is one more reason why some Sadhakas obtain sub optimal results with the Gayatri mantra Japa. Thus, unless PrANAyAma is combined with dietary regulations, one would not derive full benefits of it.
Visit http://saadhanabhaarati.blogspot.com/
for more Information
Secret of Panchakshara
Panchakshara is a Mahamantra which is composed of five letters, Namassivaya. A Mantra is that which removes all obstacles and miseries of one who reflects on it and bestows eternal bliss and immortality. Panchakshara is the best among seven crores of Mantras. There are seven Skandhas in Yajurveda. There is Rudradhyayi in the centre of the middle Skandha. In this Rudradhyayi there are one thousand Rudra Mantras.
Namassivaya or the Siva Panchakshara Mantra shines in the centre of these one thousand Rudra Mantras.
Yajurveda is the head of Paramesvara, who is the Veda Purusha. Rudram which is in thevmiddle is the face, Panchakshara is His eye, Siva which is in the centre of the ‘Namassivaya’ is the apple of the eye. He who does Japa of this Panchakshara is freed from births and deaths and attains eternal bliss. This is the emphatic declaration of the Vedas. This Panchakshara is the body of Lord Nataraja. This is the abode of Lord Siva. If you add ‘Om’ to the ‘Namassivaya’ in the beginning,then it becomes Shadakshara or six-lettered Mantra. ‘Om Namo Mahadevaya’ is the eight-lettered Mantra or Ashtakshara.
Panchakshara is of six kinds, viz., Sthula Panchakshara(Namassivaya), Sukshma Panchakshara (Sivaya Namah), Karana Panchakshara (Sivaya Siva), Mahakarana Panchakshara(Sivaya), Mahamanu or Mukti Panchakshara (Si).
‘Namah’ means ‘Prostration’. ‘Sivaya Namah’ means ‘Prostration unto Lord Siva’. The Jiva is the servant of Lord Siva from the Deha-Drishti. ‘Namah’ represents Jivatman. ‘Siva’represents Paramatman. ‘Aya’ denotes ‘Aikyam’ or identity of Jivatman and Paramatman. Hence ‘Sivaya Namah’ is a Mahavakya, like ‘Tat Tvam Asi’ which signifies the identity between the individual and the supreme soul.
Pranava denotes the external form (husk) of the Lord (paddy) and Panchakshara, the internal Svarupa (rice). Pranava and Panchakshara are one. The five letters denote the five actions or Pancha Krityas of the Lord, viz., Srishti (creation), Sthiti (preservation), Samhara (destruction), Tirodhana (veiling) and Anugraha (blessing). They also denote the five elements and all creations through the combination of the five elements.
‘Na’ represents Tirodhana; ‘Ma’, the Mala or impurity; ‘Si’, Lord Siva; ‘Va’, the ArulSakti; and ‘Ya’, the individual soul.
Take bath or wash your face, hands and feet. Wear Bhasma and Rudraksha Mala. Sit on Padmasana or Sukhasana, facing East or North, in a quiet place or room. Repeat silently the Panchakshara and meditate on the form of Lord Siva. Keep the image in the heart or space between the eyebrows.
If you practise meditation regularly, your heart will be purified. All Samskaras and sins will be burnt in toto. You will attain Siva-Yoga-Nishtha or Nirvikalpa Samadhi. You will attain the glorious Siva-Pada or Siva-Gati and become one with Lord Siva. You will enjoy the eternal bliss of Sivanandam and become immortal.
May Lord Siva bless you all!
Namassivaya or the Siva Panchakshara Mantra shines in the centre of these one thousand Rudra Mantras.
Yajurveda is the head of Paramesvara, who is the Veda Purusha. Rudram which is in thevmiddle is the face, Panchakshara is His eye, Siva which is in the centre of the ‘Namassivaya’ is the apple of the eye. He who does Japa of this Panchakshara is freed from births and deaths and attains eternal bliss. This is the emphatic declaration of the Vedas. This Panchakshara is the body of Lord Nataraja. This is the abode of Lord Siva. If you add ‘Om’ to the ‘Namassivaya’ in the beginning,then it becomes Shadakshara or six-lettered Mantra. ‘Om Namo Mahadevaya’ is the eight-lettered Mantra or Ashtakshara.
Panchakshara is of six kinds, viz., Sthula Panchakshara(Namassivaya), Sukshma Panchakshara (Sivaya Namah), Karana Panchakshara (Sivaya Siva), Mahakarana Panchakshara(Sivaya), Mahamanu or Mukti Panchakshara (Si).
‘Namah’ means ‘Prostration’. ‘Sivaya Namah’ means ‘Prostration unto Lord Siva’. The Jiva is the servant of Lord Siva from the Deha-Drishti. ‘Namah’ represents Jivatman. ‘Siva’represents Paramatman. ‘Aya’ denotes ‘Aikyam’ or identity of Jivatman and Paramatman. Hence ‘Sivaya Namah’ is a Mahavakya, like ‘Tat Tvam Asi’ which signifies the identity between the individual and the supreme soul.
Pranava denotes the external form (husk) of the Lord (paddy) and Panchakshara, the internal Svarupa (rice). Pranava and Panchakshara are one. The five letters denote the five actions or Pancha Krityas of the Lord, viz., Srishti (creation), Sthiti (preservation), Samhara (destruction), Tirodhana (veiling) and Anugraha (blessing). They also denote the five elements and all creations through the combination of the five elements.
‘Na’ represents Tirodhana; ‘Ma’, the Mala or impurity; ‘Si’, Lord Siva; ‘Va’, the ArulSakti; and ‘Ya’, the individual soul.
Take bath or wash your face, hands and feet. Wear Bhasma and Rudraksha Mala. Sit on Padmasana or Sukhasana, facing East or North, in a quiet place or room. Repeat silently the Panchakshara and meditate on the form of Lord Siva. Keep the image in the heart or space between the eyebrows.
If you practise meditation regularly, your heart will be purified. All Samskaras and sins will be burnt in toto. You will attain Siva-Yoga-Nishtha or Nirvikalpa Samadhi. You will attain the glorious Siva-Pada or Siva-Gati and become one with Lord Siva. You will enjoy the eternal bliss of Sivanandam and become immortal.
May Lord Siva bless you all!
Saturday, October 29, 2011
Nitya Sandya Vandanam
రచన: విశ్వామిత్ర మహర్షి
శరీర శుద్ధి
అపవిత్రః పవిత్రో వా సర్వావస్థాం” గతోஉపివా |
యః స్మరేత్ పుండరీకాక్షం స బాహ్యాభ్యంతర శ్శుచిః ||
పుండరీకాక్ష ! పుండరీకాక్ష ! పుండరీకాక్షాయ నమః |
ఆచమనః
ఓం ఆచమ్య – ఓం కేశవాయ స్వాహా, ఓం నారాయణాయ స్వాహా, ఓం మాధవాయ స్వాహా, ఓం గోవిందాయ నమః, ఓం విష్ణవే నమః, ఓం మధుసూదనాయ నమః, ఓం త్రివిక్రమాయ నమః, ఓం వామనాయ నమః, ఓం శ్రీధరాయ నమః, ఓం హృషీకేశాయ నమః, ఓం పద్మనాభాయ నమః, ఓం దామోదరాయ నమః, ఓం సంకర్షణాయ నమః, ఓం వాసుదేవాయ నమః, ఓం ప్రద్యుమ్నాయ నమః, ఓం అనిరుద్ధాయ నమః, ఓం పురుషోత్తమాయ నమః, ఓం అధోక్షజాయ నమః, ఓం నారసింహాయ నమః, ఓం అచ్యుతాయ నమః, ఓం జనార్ధనాయ నమః, ఓం ఉపేంద్రాయ నమః, ఓం హరయే నమః, ఓం శ్రీకృష్ణాయ నమః, ఓం శ్రీకృష్ణ పరబ్రహ్మణే నమో నమః
భూతోచ్చాటన
ఉత్తిష్ఠంతు | భూత పిశాచా | యే తే భూమిభారకాః | యే తేషా మవిరోధేన | బ్రహ్మకర్మ సమారభే | ఓం భూర్భువస్సువః |
దైవీ గాయత్రీ చందః ప్రాణాయామే వినియోగః
ప్రాణాయామః
ఓం భూః | ఓం భువః | ఓగ్మ్ సువః | ఓం మహః | ఓం జనః | ఓం తపః | ఓగ్మ్ సత్యమ్ |
ఓం తథ్స’వితుర్వరే”ణ్యం భర్గో’ దేవస్య’ ధీమహి |
ధియో యో నః’ ప్రచోదయా”త్ ||
ఓమాపో జ్యోతీ రసోஉమృతం బ్రహ్మ భూ-ర్భువ-స్సువరోమ్ ||
సంకల్పః
మమోపాత్త, దురిత క్షయద్వారా, శ్రీ పరమేశ్వర ముద్దిస్య, శ్రీ పరమేశ్వర ప్రీత్యర్థం, శుభే, శోభనే, అభ్యుదయ ముహూర్తే, శ్రీ మహావిష్ణో రాఙ్ఞయా, ప్రవర్త మానస్య, అద్య బ్రహ్మణః, ద్వితీయ పరార్థే, శ్వేతవరాహ కల్పే, వైవశ్వత మన్వంతరే, కలియుగే, ప్రథమ పాదే, (భారత దేశః – జంబూ ద్వీపే, భరత వర్షే, భరత ఖండే, మేరోః దక్షిణ/ఉత్తర దిగ్భాగే; అమేరికా – క్రౌంచ ద్వీపే, రమణక వర్షే, ఐంద్రిక ఖండే, సప్త సముద్రాంతరే, కపిలారణ్యే), శోభన గృహే, సమస్త దేవతా బ్రాహ్మణ, హరిహర గురుచరణ సన్నిథౌ, అస్మిన్, వర్తమాన, వ్యావహారిక, చాంద్రమాన, … సంవత్సరే, … అయనే, … ఋతే, … మాసే, … పక్షే, … తిథౌ, … వాసరే, … శుభ నక్షత్ర, శుభ యోగ, శుభ కరణ, ఏవంగుణ, విశేషణ, విశిష్ఠాయాం, శుభ తిథౌ, శ్రీమాన్, … గోత్రః, … నామధేయః, … గోత్రస్య, … నామధేయోహంః ప్రాతః/మధ్యాహ్నిక/సాయం సంధ్యామ్ ఉపాసిష్యే ||
మార్జనః
ఓం ఆపో హిష్ఠా మ’యోభువః’ | తా న’ ఊర్జే ద’ధాతన | మహేరణా’య చక్ష’సే | యో వః’ శివత’మో రసః’ | తస్య’ భాజయతే హ నః | ఉషతీరి’వ మాతరః’ | తస్మా అర’ంగ మామ వః | యస్య క్షయా’య జి’న్వథ | ఆపో’ జనయ’థా చ నః |
ప్రాతః కాల మంత్రాచమనః
సూర్య శ్చ, మామన్యు శ్చ, మన్యుపతయ శ్చ, మన్యు’కృతేభ్యః | పాపేభ్యో’ రక్షంతామ్ | యద్రాత్ర్యా పాప’ మకార్షమ్ | మనసా వాచా’ హస్తాభ్యామ్ | పద్భ్యా ముదరే’ణ శిశ్ంచా | రాత్రి స్తద’వలుంపతు | యత్కించ’ దురితం మయి’ | ఇదమహం మా మమృ’త యో నౌ | సూర్యే జ్యోతిషి జుహో’మి స్వాహా” ||
మధ్యాహ్న కాల మంత్రాచమనః
ఆపః’ పునంతు పృథివీం పృ’థివీ పూతా పు’నాతు మామ్ | పునంతు బ్రహ్మ’ణస్పతి ర్బ్రహ్మా’ పూతా పు’నాతు మామ్ | యదుచ్ఛి’ష్ట మభో”జ్యం యద్వా’ దుశ్చరి’తం మమ’ | సర్వం’ పునంతు మా మాపో’உసతా ంచ’ ప్రతిగ్రహగ్గ్ స్వాహా” ||
సాయంకాల మంత్రాచమనః
అగ్ని శ్చ మా మన్యు శ్చ మన్యుపతయ శ్చ మన్యు’కృతేభ్యః | పాపేభ్యో’ రక్షంతామ్ | యదహ్నా పాప’ మకార్షమ్ | మనసా వాచా’ హస్తాభ్యామ్ | పద్భ్యా ముదరే’ణ శిశ్ంచా | అహ స్తద’వలుంపతు | య త్కించ’ దురితం మయి’ | ఇద మహం మా మమృ’త యోనౌ | సత్యే జ్యోతిషి జుహోమి స్వాహా ||
ఆచమ్య (ఓం కేశవాయ స్వాహా, … శ్రీ కృష్ణ పరబ్రహ్మణే నమో నమః)
ద్వితీయ మార్జనః
దధి క్రావణ్ణో’ అకారిషమ్ | జిష్ణో రశ్వ’స్య వాజి’నః |
సురభినో ముఖా’కరత్ప్రణ ఆయాగ్మ్’షి తారిషత్ ||
ఓం ఆపో హిష్ఠా మ’యోభువః’ | తా న’ ఊర్జే ద’ధాతన | మహేరణా’య చక్ష’సే | యో వః’ శివత’మో రసః’ | తస్య’ భాజయతే హ నః | ఉషతీరి’వ మాతరః’ | తస్మా అర’ంగ మామ వః | యస్య క్షయా’య జి’న్వథ | ఆపో’ జనయ’థా చ నః |
పునః మార్జనః
హిర’ణ్యవర్ణా శ్శుచ’యః పావకాః యా సు’జాతః కశ్యపో యా స్వింద్రః’ | అగ్నిం యా గర్భ’న్-దధిరే విరూ’పా స్తాన ఆపశ్శగ్గ్ స్యోనా భ’వంతు | యా సాగ్ం రాజా వరు’ణో యాతి మధ్యే’ సత్యానృతే అ’వపశ్యం జనా’నామ్ | మధు శ్చుతశ్శుచ’యో యాః పా’వకా స్తాన ఆపశ్శగ్గ్ స్యోనా భ’వంతు | యాసాం” దేవా దివి కృణ్వంతి’ భక్షం యా అంతరి’క్షే బహుథా భవ’ంతి | యాః పృ’థివీం పయ’సోందంతి’ శ్శుక్రాస్తాన ఆపశగ్గ్ స్యోనా భ’వంతు | యాః శివేన’ మా చక్షు’షా పశ్యతాపశ్శివయా’ తను వోప’స్పృశత త్వచ’ మ్మే | సర్వాగ్’మ్ అగ్నీగ్మ్ ర’ప్సుషదో’ హువే వో మయి వర్చో బల మోజో నిధ’త్త ||
పాపవిమోచనం
ద్రుపదా ది’వ ముంచతు | ద్రుపదా దివే న్ము’ముచానః |
స్విన్న స్స్నాత్వీ మలా’ దివః | పూతం పవిత్రే’ణే వాజ్య”మ్ ఆప’ శ్శుందంతు మైన’సః ||
ఆచమ్య (ఓం కేశవాయ స్వాహా, … శ్రీ కృష్ణ పరబ్రహ్మణే నమో నమః)
ప్రాణాయామమ్య
లఘుసంకల్పః
పూర్వోక్త ఏవంగుణ విశేషణ విశిష్ఠాయాం శుభతిథౌ మమోపాత్త దురిత క్షయద్వారా శ్రీ పరమేశ్వర ముద్దిస్య శ్రీ పరమేశ్వర ప్రీత్యర్థం ప్రాతస్సంధ్యాంగ యథా కాలోచిత అర్ఘ్యప్రదానం కరిష్యే ||
ప్రాతః కాలార్ఘ్య మంత్రం
ఓం భూర్భువస్సువః తథ్స’వితుర్వరే”ణ్యం భర్గో’ దేవస్య’ ధీమహి | ధియో యో నః’ ప్రచోదయా”త్ || 3 ||
మధ్యాహ్నార్ఘ్య మంత్రం
ఓం హగ్ం సశ్శు’చిష ద్వసు’రంతరిక్షస ద్దోతా’ వేదిషదతి’థి ర్దురోణసత్ | నృష ద్వ’రస దృ’తస ద్వ్యో’మ సదబ్జా గోజా ఋ’తజా అ’ద్రిజా ఋతమ్-బృహత్ ||
సాయం కాలార్ఘ్య మంత్రం
ఓం భూర్భువస్సువః తథ్స’వితుర్వరే”ణ్యం భర్గో’ దేవస్య’ ధీమహి | ధియో యో నః’ ప్రచోదయా”త్ || ఓం భూః | ఓం భువః | ఓగ్మ్ సువః | ఓం మహః | ఓం జనః | ఓం తపః | ఓగ్మ్ సత్యమ్ | ఓం తథ్స’వితుర్వరే”ణ్యం భర్గో’ దేవస్య’ ధీమహి | ధియో యో నః’ ప్రచోదయా”త్ || ఓమాపో జ్యోతీ రసోஉమృతం బ్రహ్మ భూ-ర్భువ-స్సువరోమ్ ||
సజల ప్రదక్షిణం
ఓం ఉద్యంత’మస్తం యంత’ మాదిత్య మ’భిథ్యాయ న్కుర్వన్-బ్రా”హ్మణో విద్వాన్ త్సకల’మ్-భద్రమ’శ్నుతే అసావా’దిత్యో బ్రహ్మేతి || బ్రహ్మైవ సన్-బ్రహ్మాప్యేతి య ఏవం వేద || అసావాదిత్యో బ్రహ్మ ||
ఆచమ్య (ఓం కేశవాయ స్వాహా, … శ్రీ కృష్ణ పరబ్రహ్మణే నమో నమః)
సంధ్యాంగ తర్పణం
ప్రాతఃకాల తర్పణం
సంధ్యాం తర్పయామి, గాయత్రీం తర్పయామి, బ్రాహ్మీం తర్పయామి, నిమృజీం తర్పయామి ||
మధ్యాహ్న తర్పణం
సంధ్యాం తర్పయామి, సావిత్రీం తర్పయామి, రౌద్రీం తర్పయామి, నిమృజీం తర్పయామి ||
సాయంకాల తర్పణం
సంధ్యాం తర్పయామి, సరస్వతీం తర్పయామి, వైష్ణవీం తర్పయామి, నిమృజీం తర్పయామి ||
గాయత్రీ అవాహన
ఓమిత్యేకాక్ష’రం బ్రహ్మ | అగ్నిర్దేవతా బ్రహ్మ’ ఇత్యార్షమ్ | గాయత్రం ఛందం పరమాత్మం’ సరూపమ్ | సాయుజ్యం వి’నియోగమ్ ||
ఆయా’తు వర’దా దేవీ అక్షరం’ బ్రహ్మసంమితమ్ | గాయత్రీం” ఛంద’సాం మాతేదం బ్ర’హ్మ జుషస్వ’ మే | యదహ్నా”త్-కురు’తే పాపం తదహ్నా”త్-ప్రతిముచ్య’తే | యద్రాత్రియా”త్-కురు’తే పాపం తద్రాత్రియా”త్-ప్రతిముచ్య’తే | సర్వ’ వర్ణే మ’హాదేవి సంధ్యావి’ద్యే సరస్వ’తి ||
ఓజో’உసి సహో’உసి బల’మసి భ్రాజో’உసి దేవానాం ధామనామా’సి విశ్వ’మసి విశ్వాయు-స్సర్వ’మసి సర్వాయు-రభిభూరోమ్ | గాయత్రీ-మావా’హయామి సావిత్రీ-మావా’హయామి సరస్వతీ-మావా’హయామి ఛందర్షీ-నావా’హయామి శ్రియ-మావాహ’యామి గాయత్రియా గాయత్రీ చ్ఛందో విశ్వామిత్రఋషి స్సవితా దేవతాஉగ్నిర్-ముఖం బ్రహ్మా శిరో విష్ణుర్-హృదయగ్మ్ రుద్ర-శ్శిఖా పృథివీ యోనిః ప్రాణాపాన వ్యానోదాన సమానా సప్రాణా శ్వేతవర్ణా సాంఖ్యాయన సగోత్రా గాయత్రీ చతుర్విగ్మ్ శత్యక్షరా త్రిపదా’ షట్-కుక్షిః పంచ-శీర్షోపనయనే వి’నియోగః | ఓం భూః | ఓం భువః | ఓగ్మ్ సువః | ఓం మహః | ఓం జనః | ఓం తపః | ఓగ్మ్ సత్యమ్ | ఓం తథ్స’వితుర్వరే”ణ్యం భర్గో’ దేవస్య’ ధీమహి | ధియో యో నః’ ప్రచోదయా”త్ || ఓమాపో జ్యోతీ రసోஉమృతం బ్రహ్మ భూ-ర్భువ-స్సువరోమ్ ||
ఆచమ్య (ఓం కేశవాయ స్వాహా, … శ్రీ కృష్ణ పరబ్రహ్మణే నమో నమః)
జపసంకల్పః
పూర్వోక్త ఏవంగుణ విశేషణ విశిష్ఠాయాం శుభతిథౌ మమోపాత్త దురిత క్షయద్వారా శ్రీ పరమేశ్వర ముద్దిస్య శ్రీ పరమేశ్వర ప్రీత్యర్థం సంధ్యాంగ యథాశక్తి గాయత్రీ మహామంత్ర జపం కరిష్యే ||
కరన్యాసః
ఓం తథ్స’వితుః బ్రహ్మాత్మనే అంగుష్టాభ్యాం నమః |
వరే”ణ్యం విష్ణవాత్మనే తర్జనీభ్యాం నమః |
భర్గో’ దేవస్య’ రుద్రాత్మనే మధ్యమాభ్యాం నమః |
ధీమహి సత్యాత్మనే అనామికాభ్యాం నమః |
ధియో యో నః’ ఙ్ఞానాత్మనే కనిష్టికాభ్యాం నమః |
ప్రచోదయా”త్ సర్వాత్మనే కరతల కరపృష్టాభ్యాం నమః |
అంగన్యాసః
ఓం తథ్స’వితుః బ్రహ్మాత్మనే హృదయాయ నమః |
వరే”ణ్యం విష్ణవాత్మనే శిరసే స్వాహా |
భర్గో’ దేవస్య’ రుద్రాత్మనే శిఖాయై వషట్ |
ధీమహి సత్యాత్మనే కవచాయ హుమ్ |
ధియో యో నః’ ఙ్ఞానాత్మనే నేత్రత్రయాయ వౌషట్ |
ప్రచోదయా”త్ సర్వాత్మనే అస్త్రాయఫట్ |
ఓం భూర్భువస్సువరోమితి దిగ్భంధః |
ధ్యానమ్
ముక్తావిద్రుమ హేమనీల ధవళచ్చాయైర్-ముఖై స్త్రీక్షణైః |
యుక్తామిందుని బద్ధ రత్న మకుటాం తత్వార్థ వర్ణాత్మికామ్ |
గాయత్రీం వరదాభయాంకుశ కశాశ్శుభ్రంకపాలంగదామ్ |
శంఖంచక్ర మధారవింద యుగళం హస్తైర్వహంతీం భజే ||
చతుర్వింశతి ముద్రా ప్రదర్శనం
సుముఖం సంపుటించైవ వితతం విస్తృతం తథా |
ద్విముఖం త్రిముఖంచైవ చతుః పంచ ముఖం తథా |
షణ్ముఖోஉథో ముఖం చైవ వ్యాపకాంజలికం తథా |
శకటం యమపాశం చ గ్రథితం సమ్ముఖోన్ముఖమ్ |
ప్రలంబం ముష్టికం చైవ మత్స్యః కూర్మో వరాహకమ్ |
సింహాక్రాంతం మహాక్రాంతం ముద్గరం పల్లవం తథా |
చతుర్వింశతి ముద్రా వై గాయత్ర్యాం సుప్రతిష్ఠితాః |
ఇతిముద్రా న జానాతి గాయత్రీ నిష్ఫలా భవేత్ ||
యో దేవ స్సవితాஉస్మాకం ధియో ధర్మాదిగోచరాః |
ప్రేరయేత్తస్య యద్భర్గస్త ద్వరేణ్య ముపాస్మహే ||
గాయత్రీ మంత్రం
ఓం భూర్భువస్సువః తథ్స’వితుర్వరే”ణ్యం భర్గో’ దేవస్య’ ధీమహి |
ధియో యో నః’ ప్రచోదయా”త్ ||
అష్టముద్రా ప్రదర్శనం
సురభిర్-ఙ్ఞాన చక్రే చ యోనిః కూర్మోஉథ పంకజమ్ |
లింగం నిర్యాణ ముద్రా చేత్యష్ట ముద్రాః ప్రకీర్తితాః ||
ఓం తత్సద్-బ్రహ్మార్పణమస్తు |
ఆచమ్య (ఓం కేశవాయ స్వాహా, … శ్రీ కృష్ణ పరబ్రహ్మణే నమో నమః)
ద్విః పరిముజ్య |
సకృదుప స్పృశ్య |
యత్సవ్యం పాణిమ్ |
పాదమ్ |
ప్రోక్షతి శిరః |
చక్షుషీ |
నాసికే |
శ్రోత్రే |
హృదయమాలభ్య |
ప్రాతఃకాల సూర్యోపస్థానం
ఓం మిత్రస్య’ చర్షణీ ధృత శ్రవో’ దేవస్య’ సాన సిమ్ | సత్యం చిత్రశ్ర’ వస్తమమ్ | మిత్రో జనాన్’ యాతయతి ప్రజానన్-మిత్రో దా’ధార పృథివీ ముతద్యామ్ | మిత్రః కృష్టీ రని’మిషాஉభి చ’ష్టే సత్యాయ’ హవ్యం ఘృతవ’ద్విధేమ | ప్రసమి’త్త్ర మర్త్యో’ అస్తు ప్రయ’స్వా న్యస్త’ ఆదిత్య శిక్ష’తి వ్రతేన’ | న హ’న్యతే న జీ’యతే త్వోతోనైన మగ్ంహో’ అశ్నో త్యంతి’తో న దూరాత్ ||
మధ్యాహ్న సూర్యోపస్థానం
ఓం ఆ సత్యేన రజ’సా వర్త’మానో నివేశ’య న్నమృతం మర్త్య’ంచ | హిరణ్యయే’న సవితా రథేనాஉదేవో యా’తి భువ’నా నిపశ్యన్’ ||
ఉద్వయ ంతమ’స స్పరి పశ్య’ంతో జ్యోతి రుత్త’రమ్ | దేవన్-దే’వత్రా సూర్య మగ’న్మ జ్యోతి’ రుత్తమం ||
ఉదుత్యం జాతవే’దసం దేవం వ’హంతి కేతవః’ | దృశే విశ్వా’ య సూర్య”మ్ || చిత్రం దేవానా ముద’గా దనీ’కం చక్షు’ర్-మిత్రస్య వరు’ణ స్యాగ్నేః | అప్రా ద్యావా’ పృథివీ అంతరి’క్షగ్మ్ సూర్య’ ఆత్మా జగ’త స్తస్థుష’శ్చ ||
తచ్చక్షు’ర్-దేవహి’తం పురస్తా”చ్చుక్ర ముచ్చర’త్ | పశ్యే’మ శరద’శ్శతం జీవే’మ శరద’శ్శతం నందా’మ శరద’శ్శతం మోదా’మ శరద’శ్శతం భవా’మ శరద’శ్శతగ్మ్ శృణవా’మ శరద’శ్శతం పబ్ర’వామ శరద’శ్శతమజీ’తాస్యామ శరద’శ్శతం జోక్చ సూర్యం’ దృషే || య ఉద’గాన్మహతోஉర్ణవా” ద్విభ్రాజ’మాన స్సరిరస్య మధ్యాథ్సమా’ వృషభో లో’హితాక్షసూర్యో’ విపశ్చిన్మన’సా పునాతు ||
సాయంకాల సూర్యోపస్థానం
ఓం ఇమమ్మే’ వరుణ శృధీ హవ’ మద్యా చ’ మృడయ | త్వా మ’వస్యు రాచ’కే || తత్వా’ యామి బ్రహ్మ’ణా వంద’మాన స్త దాశా”స్తే యజ’మానో హవిర్భిః’ | అహే’డమానో వరుణేహ బోధ్యురు’శగ్ం సమా’న ఆయుః ప్రమో’షీః ||
యచ్చిద్ధితే విశోయథా ప్రదేవ వరుణవ్రతమ్ | మినీమసిద్య విద్యవి | యత్కించేదం వరుణదైవ్యే జనేஉభిద్రోహ మ్మనుష్యాశ్చరామసి | అచిత్తే యత్తవ ధర్మాయుయోపి మమాన స్తస్మా దేనసో దేవరీరిషః | కితవాసో యద్రిరిపుర్నదీవి యద్వాఘా సత్యముతయన్న విద్మ | సర్వాతావిష్య శిధిరేవదేవా థాతేస్యామ వరుణ ప్రియాసః ||
దిగ్దేవతా నమస్కారః
ఓం నమః ప్రాచ్యై’ దిశే యాశ్చ’ దేవతా’ ఏతస్యాం ప్రతి’వసంత్యే తాభ్య’శ్చ నమః’ |
ఓం నమః దక్షిణాయై దిశే యాశ్చ’ దేవతా’ ఏతస్యాం ప్రతి’వసంత్యే తాభ్య’శ్చ నమః’ |
ఓం నమః ప్రతీ”చ్యై దిశే యాశ్చ’ దేవతా’ ఏతస్యాం ప్రతి’వసంత్యే తాభ్య’శ్చ నమః’ |
ఓం నమః ఉదీ”చ్యై దిశే యాశ్చ’ దేవతా’ ఏతస్యాం ప్రతి’వసంత్యే తాభ్య’శ్చ నమః’ |
ఓం నమః ఊర్ధ్వాయై’ దిశే యాశ్చ’ దేవతా’ ఏతస్యాం ప్రతి’వసంత్యే తాభ్య’శ్చ నమః’ |
ఓం నమోஉధ’రాయై దిశే యాశ్చ’ దేవతా’ ఏతస్యాం ప్రతి’వసంత్యే తాభ్య’శ్చ నమః’ |
ఓం నమోஉవాంతరాయై’ దిశే యాశ్చ’ దేవతా’ ఏతస్యాం ప్రతి’వసంత్యే తాభ్య’శ్చ నమః’ |
ముని నమస్కారః
నమో గంగా యమునయోర్-మధ్యే యే’ వసంతి తే మే ప్రసన్నాత్మాన శ్చిరంజీవితం వ’ర్ధయంతి నమో గంగా యమునయోర్-ముని’భ్యశ్చ నమో నమో గంగా యమునయోర్-ముని’భ్యశ్చ న’మః ||
సంధ్యాదేవతా నమస్కారః
సంధ్యా’యై నమః’ | సావి’త్ర్యై నమః’ | గాయ’త్ర్యై నమః’ | సర’స్వత్యై నమః’ | సర్వా’భ్యో దేవతా’భ్యో నమః’ | దేవేభ్యో నమః’ | ఋషి’భ్యో నమః’ | ముని’భ్యో నమః’ | గురు’భ్యో నమః’ | పితృ’భ్యో నమః’ | కామోஉకార్షీ” ర్నమో నమః | మన్యు రకార్షీ” ర్నమో నమః | పృథివ్యాపస్తేజో వాయు’రాకాశాత్ నమః | ఓం నమో భగవతే వాసు’దేవాయ | యాగ్మ్ సదా’ సర్వభూతాని చరాణి’ స్థావరాణి’ చ | సాయం ప్రాత ర్న’మస్యంతి సా మా సంధ్యా’உభిరక్షతు ||
శివాయ విష్ణురూపాయ శివరూపాయ విష్ణవే |
శివస్య హృదయం విష్ణుర్విష్ణోశ్చ హృదయం శివః ||
యథా శివమయో విష్ణురేవం విష్ణుమయః శివః |
యథాஉంతరం న పశ్యామి తథా మే స్వస్తిరాయుషి ||
నమో బ్రహ్మణ్య దేవాయ గో బ్రాహ్మణ హితాయ చ |
జగద్ధితాయ కృష్ణాయ గోవిందాయ నమో నమః ||
గాయత్రీ ఉద్వాసన (ప్రస్థానం)
ఉత్తమే’ శిఖ’రే జాతే భూమ్యాం ప’ర్వతమూర్థ’ని | బ్రాహ్మణే”భ్యోஉభ్య’ను ఙ్ఞాతా గచ్చదే’వి యథాసు’ఖమ్ | స్తుతో మయా వరదా వే’దమాతా ప్రచోదయంతీ పవనే” ద్విజాతా | ఆయుః పృథివ్యాం ద్రవిణం బ్ర’హ్మవర్చసం మహ్యం దత్వా ప్రజాతుం బ్ర’హ్మలోకమ్ ||
నమోஉస్త్వనంతాయ సహస్రమూర్తయే సహస్ర పాదాక్షి శిరోరు బాహవే |
సహస్ర నామ్నే పురుషాయ శాశ్వతే సహస్రకోటీ యుగ ధారిణే నమః ||
ఇదం ద్యా’వా పృథివీ సత్యమ’స్తు | పితర్-మాతర్యది హోప’ బృవేవా”మ్ |
భూతం దేవానా’ మవమే అవో’భిః | విద్యా మేషం వృజినం’ జీరదా’నుమ్ ||
ఆకాశాత్-పతితం తోయం యథా గచ్ఛతి సాగరమ్ |
సర్వదేవ నమస్కారః కేశవం ప్రతిగచ్ఛతి ||
శ్రీ కేశవం ప్రతిగచ్ఛత్యోన్నమ ఇతి |
సర్వవేదేషు యత్పుణ్యమ్ | సర్వతీర్థేషు యత్ఫలమ్ |
తత్ఫలం పురుష ఆప్నోతి స్తుత్వాదేవం జనార్ధనమ్ ||
స్తుత్వాదేవం జనార్ధన ఓం నమ ఇతి ||
వాసనాద్-వాసుదేవస్య వాసితం తే జయత్రయమ్ |
సర్వభూత నివాసోஉసి శ్రీవాసుదేవ నమోஉస్తుతే ||
శ్రీ వాసుదేవ నమోஉస్తుతే ఓం నమ ఇతి |
అభివాదః (ప్రవర)
చతుస్సాగర పర్యంతం గో బ్రాహ్మణేభ్యః శుభం భవతు | … ప్రవరాన్విత … గోత్రః … సూత్రః … వేద శాఖాధ్యాయీ … అహం భో అభివాదయే ||
ఈశ్వరార్పణం
కాయేన వాచా మనసేంద్రియైర్వా | బుద్ధ్యాஉஉత్మనా వా ప్రకృతే స్స్వభావాత్ |
కరోమి యద్యత్-సకలం పరస్మై శ్రీమన్నారాయణాయేతి సమర్పయామి ||
హరిః ఓం తత్సత్ | తత్సర్వం శ్రీ పరమేశ్వరార్పణమస్తు |
Krihsnayajurveda Sandyavndanam Part 1 ( A Video on Mudras and detailed explanation of how to do sandyavandanam)
Part 2
Part 3
Part 4
Part 5
Part 6
శరీర శుద్ధి
అపవిత్రః పవిత్రో వా సర్వావస్థాం” గతోஉపివా |
యః స్మరేత్ పుండరీకాక్షం స బాహ్యాభ్యంతర శ్శుచిః ||
పుండరీకాక్ష ! పుండరీకాక్ష ! పుండరీకాక్షాయ నమః |
ఆచమనః
ఓం ఆచమ్య – ఓం కేశవాయ స్వాహా, ఓం నారాయణాయ స్వాహా, ఓం మాధవాయ స్వాహా, ఓం గోవిందాయ నమః, ఓం విష్ణవే నమః, ఓం మధుసూదనాయ నమః, ఓం త్రివిక్రమాయ నమః, ఓం వామనాయ నమః, ఓం శ్రీధరాయ నమః, ఓం హృషీకేశాయ నమః, ఓం పద్మనాభాయ నమః, ఓం దామోదరాయ నమః, ఓం సంకర్షణాయ నమః, ఓం వాసుదేవాయ నమః, ఓం ప్రద్యుమ్నాయ నమః, ఓం అనిరుద్ధాయ నమః, ఓం పురుషోత్తమాయ నమః, ఓం అధోక్షజాయ నమః, ఓం నారసింహాయ నమః, ఓం అచ్యుతాయ నమః, ఓం జనార్ధనాయ నమః, ఓం ఉపేంద్రాయ నమః, ఓం హరయే నమః, ఓం శ్రీకృష్ణాయ నమః, ఓం శ్రీకృష్ణ పరబ్రహ్మణే నమో నమః
భూతోచ్చాటన
ఉత్తిష్ఠంతు | భూత పిశాచా | యే తే భూమిభారకాః | యే తేషా మవిరోధేన | బ్రహ్మకర్మ సమారభే | ఓం భూర్భువస్సువః |
దైవీ గాయత్రీ చందః ప్రాణాయామే వినియోగః
ప్రాణాయామః
ఓం భూః | ఓం భువః | ఓగ్మ్ సువః | ఓం మహః | ఓం జనః | ఓం తపః | ఓగ్మ్ సత్యమ్ |
ఓం తథ్స’వితుర్వరే”ణ్యం భర్గో’ దేవస్య’ ధీమహి |
ధియో యో నః’ ప్రచోదయా”త్ ||
ఓమాపో జ్యోతీ రసోஉమృతం బ్రహ్మ భూ-ర్భువ-స్సువరోమ్ ||
సంకల్పః
మమోపాత్త, దురిత క్షయద్వారా, శ్రీ పరమేశ్వర ముద్దిస్య, శ్రీ పరమేశ్వర ప్రీత్యర్థం, శుభే, శోభనే, అభ్యుదయ ముహూర్తే, శ్రీ మహావిష్ణో రాఙ్ఞయా, ప్రవర్త మానస్య, అద్య బ్రహ్మణః, ద్వితీయ పరార్థే, శ్వేతవరాహ కల్పే, వైవశ్వత మన్వంతరే, కలియుగే, ప్రథమ పాదే, (భారత దేశః – జంబూ ద్వీపే, భరత వర్షే, భరత ఖండే, మేరోః దక్షిణ/ఉత్తర దిగ్భాగే; అమేరికా – క్రౌంచ ద్వీపే, రమణక వర్షే, ఐంద్రిక ఖండే, సప్త సముద్రాంతరే, కపిలారణ్యే), శోభన గృహే, సమస్త దేవతా బ్రాహ్మణ, హరిహర గురుచరణ సన్నిథౌ, అస్మిన్, వర్తమాన, వ్యావహారిక, చాంద్రమాన, … సంవత్సరే, … అయనే, … ఋతే, … మాసే, … పక్షే, … తిథౌ, … వాసరే, … శుభ నక్షత్ర, శుభ యోగ, శుభ కరణ, ఏవంగుణ, విశేషణ, విశిష్ఠాయాం, శుభ తిథౌ, శ్రీమాన్, … గోత్రః, … నామధేయః, … గోత్రస్య, … నామధేయోహంః ప్రాతః/మధ్యాహ్నిక/సాయం సంధ్యామ్ ఉపాసిష్యే ||
మార్జనః
ఓం ఆపో హిష్ఠా మ’యోభువః’ | తా న’ ఊర్జే ద’ధాతన | మహేరణా’య చక్ష’సే | యో వః’ శివత’మో రసః’ | తస్య’ భాజయతే హ నః | ఉషతీరి’వ మాతరః’ | తస్మా అర’ంగ మామ వః | యస్య క్షయా’య జి’న్వథ | ఆపో’ జనయ’థా చ నః |
ప్రాతః కాల మంత్రాచమనః
సూర్య శ్చ, మామన్యు శ్చ, మన్యుపతయ శ్చ, మన్యు’కృతేభ్యః | పాపేభ్యో’ రక్షంతామ్ | యద్రాత్ర్యా పాప’ మకార్షమ్ | మనసా వాచా’ హస్తాభ్యామ్ | పద్భ్యా ముదరే’ణ శిశ్ంచా | రాత్రి స్తద’వలుంపతు | యత్కించ’ దురితం మయి’ | ఇదమహం మా మమృ’త యో నౌ | సూర్యే జ్యోతిషి జుహో’మి స్వాహా” ||
మధ్యాహ్న కాల మంత్రాచమనః
ఆపః’ పునంతు పృథివీం పృ’థివీ పూతా పు’నాతు మామ్ | పునంతు బ్రహ్మ’ణస్పతి ర్బ్రహ్మా’ పూతా పు’నాతు మామ్ | యదుచ్ఛి’ష్ట మభో”జ్యం యద్వా’ దుశ్చరి’తం మమ’ | సర్వం’ పునంతు మా మాపో’உసతా ంచ’ ప్రతిగ్రహగ్గ్ స్వాహా” ||
సాయంకాల మంత్రాచమనః
అగ్ని శ్చ మా మన్యు శ్చ మన్యుపతయ శ్చ మన్యు’కృతేభ్యః | పాపేభ్యో’ రక్షంతామ్ | యదహ్నా పాప’ మకార్షమ్ | మనసా వాచా’ హస్తాభ్యామ్ | పద్భ్యా ముదరే’ణ శిశ్ంచా | అహ స్తద’వలుంపతు | య త్కించ’ దురితం మయి’ | ఇద మహం మా మమృ’త యోనౌ | సత్యే జ్యోతిషి జుహోమి స్వాహా ||
ఆచమ్య (ఓం కేశవాయ స్వాహా, … శ్రీ కృష్ణ పరబ్రహ్మణే నమో నమః)
ద్వితీయ మార్జనః
దధి క్రావణ్ణో’ అకారిషమ్ | జిష్ణో రశ్వ’స్య వాజి’నః |
సురభినో ముఖా’కరత్ప్రణ ఆయాగ్మ్’షి తారిషత్ ||
ఓం ఆపో హిష్ఠా మ’యోభువః’ | తా న’ ఊర్జే ద’ధాతన | మహేరణా’య చక్ష’సే | యో వః’ శివత’మో రసః’ | తస్య’ భాజయతే హ నః | ఉషతీరి’వ మాతరః’ | తస్మా అర’ంగ మామ వః | యస్య క్షయా’య జి’న్వథ | ఆపో’ జనయ’థా చ నః |
పునః మార్జనః
హిర’ణ్యవర్ణా శ్శుచ’యః పావకాః యా సు’జాతః కశ్యపో యా స్వింద్రః’ | అగ్నిం యా గర్భ’న్-దధిరే విరూ’పా స్తాన ఆపశ్శగ్గ్ స్యోనా భ’వంతు | యా సాగ్ం రాజా వరు’ణో యాతి మధ్యే’ సత్యానృతే అ’వపశ్యం జనా’నామ్ | మధు శ్చుతశ్శుచ’యో యాః పా’వకా స్తాన ఆపశ్శగ్గ్ స్యోనా భ’వంతు | యాసాం” దేవా దివి కృణ్వంతి’ భక్షం యా అంతరి’క్షే బహుథా భవ’ంతి | యాః పృ’థివీం పయ’సోందంతి’ శ్శుక్రాస్తాన ఆపశగ్గ్ స్యోనా భ’వంతు | యాః శివేన’ మా చక్షు’షా పశ్యతాపశ్శివయా’ తను వోప’స్పృశత త్వచ’ మ్మే | సర్వాగ్’మ్ అగ్నీగ్మ్ ర’ప్సుషదో’ హువే వో మయి వర్చో బల మోజో నిధ’త్త ||
పాపవిమోచనం
ద్రుపదా ది’వ ముంచతు | ద్రుపదా దివే న్ము’ముచానః |
స్విన్న స్స్నాత్వీ మలా’ దివః | పూతం పవిత్రే’ణే వాజ్య”మ్ ఆప’ శ్శుందంతు మైన’సః ||
ఆచమ్య (ఓం కేశవాయ స్వాహా, … శ్రీ కృష్ణ పరబ్రహ్మణే నమో నమః)
ప్రాణాయామమ్య
లఘుసంకల్పః
పూర్వోక్త ఏవంగుణ విశేషణ విశిష్ఠాయాం శుభతిథౌ మమోపాత్త దురిత క్షయద్వారా శ్రీ పరమేశ్వర ముద్దిస్య శ్రీ పరమేశ్వర ప్రీత్యర్థం ప్రాతస్సంధ్యాంగ యథా కాలోచిత అర్ఘ్యప్రదానం కరిష్యే ||
ప్రాతః కాలార్ఘ్య మంత్రం
ఓం భూర్భువస్సువః తథ్స’వితుర్వరే”ణ్యం భర్గో’ దేవస్య’ ధీమహి | ధియో యో నః’ ప్రచోదయా”త్ || 3 ||
మధ్యాహ్నార్ఘ్య మంత్రం
ఓం హగ్ం సశ్శు’చిష ద్వసు’రంతరిక్షస ద్దోతా’ వేదిషదతి’థి ర్దురోణసత్ | నృష ద్వ’రస దృ’తస ద్వ్యో’మ సదబ్జా గోజా ఋ’తజా అ’ద్రిజా ఋతమ్-బృహత్ ||
సాయం కాలార్ఘ్య మంత్రం
ఓం భూర్భువస్సువః తథ్స’వితుర్వరే”ణ్యం భర్గో’ దేవస్య’ ధీమహి | ధియో యో నః’ ప్రచోదయా”త్ || ఓం భూః | ఓం భువః | ఓగ్మ్ సువః | ఓం మహః | ఓం జనః | ఓం తపః | ఓగ్మ్ సత్యమ్ | ఓం తథ్స’వితుర్వరే”ణ్యం భర్గో’ దేవస్య’ ధీమహి | ధియో యో నః’ ప్రచోదయా”త్ || ఓమాపో జ్యోతీ రసోஉమృతం బ్రహ్మ భూ-ర్భువ-స్సువరోమ్ ||
సజల ప్రదక్షిణం
ఓం ఉద్యంత’మస్తం యంత’ మాదిత్య మ’భిథ్యాయ న్కుర్వన్-బ్రా”హ్మణో విద్వాన్ త్సకల’మ్-భద్రమ’శ్నుతే అసావా’దిత్యో బ్రహ్మేతి || బ్రహ్మైవ సన్-బ్రహ్మాప్యేతి య ఏవం వేద || అసావాదిత్యో బ్రహ్మ ||
ఆచమ్య (ఓం కేశవాయ స్వాహా, … శ్రీ కృష్ణ పరబ్రహ్మణే నమో నమః)
సంధ్యాంగ తర్పణం
ప్రాతఃకాల తర్పణం
సంధ్యాం తర్పయామి, గాయత్రీం తర్పయామి, బ్రాహ్మీం తర్పయామి, నిమృజీం తర్పయామి ||
మధ్యాహ్న తర్పణం
సంధ్యాం తర్పయామి, సావిత్రీం తర్పయామి, రౌద్రీం తర్పయామి, నిమృజీం తర్పయామి ||
సాయంకాల తర్పణం
సంధ్యాం తర్పయామి, సరస్వతీం తర్పయామి, వైష్ణవీం తర్పయామి, నిమృజీం తర్పయామి ||
గాయత్రీ అవాహన
ఓమిత్యేకాక్ష’రం బ్రహ్మ | అగ్నిర్దేవతా బ్రహ్మ’ ఇత్యార్షమ్ | గాయత్రం ఛందం పరమాత్మం’ సరూపమ్ | సాయుజ్యం వి’నియోగమ్ ||
ఆయా’తు వర’దా దేవీ అక్షరం’ బ్రహ్మసంమితమ్ | గాయత్రీం” ఛంద’సాం మాతేదం బ్ర’హ్మ జుషస్వ’ మే | యదహ్నా”త్-కురు’తే పాపం తదహ్నా”త్-ప్రతిముచ్య’తే | యద్రాత్రియా”త్-కురు’తే పాపం తద్రాత్రియా”త్-ప్రతిముచ్య’తే | సర్వ’ వర్ణే మ’హాదేవి సంధ్యావి’ద్యే సరస్వ’తి ||
ఓజో’உసి సహో’உసి బల’మసి భ్రాజో’உసి దేవానాం ధామనామా’సి విశ్వ’మసి విశ్వాయు-స్సర్వ’మసి సర్వాయు-రభిభూరోమ్ | గాయత్రీ-మావా’హయామి సావిత్రీ-మావా’హయామి సరస్వతీ-మావా’హయామి ఛందర్షీ-నావా’హయామి శ్రియ-మావాహ’యామి గాయత్రియా గాయత్రీ చ్ఛందో విశ్వామిత్రఋషి స్సవితా దేవతాஉగ్నిర్-ముఖం బ్రహ్మా శిరో విష్ణుర్-హృదయగ్మ్ రుద్ర-శ్శిఖా పృథివీ యోనిః ప్రాణాపాన వ్యానోదాన సమానా సప్రాణా శ్వేతవర్ణా సాంఖ్యాయన సగోత్రా గాయత్రీ చతుర్విగ్మ్ శత్యక్షరా త్రిపదా’ షట్-కుక్షిః పంచ-శీర్షోపనయనే వి’నియోగః | ఓం భూః | ఓం భువః | ఓగ్మ్ సువః | ఓం మహః | ఓం జనః | ఓం తపః | ఓగ్మ్ సత్యమ్ | ఓం తథ్స’వితుర్వరే”ణ్యం భర్గో’ దేవస్య’ ధీమహి | ధియో యో నః’ ప్రచోదయా”త్ || ఓమాపో జ్యోతీ రసోஉమృతం బ్రహ్మ భూ-ర్భువ-స్సువరోమ్ ||
ఆచమ్య (ఓం కేశవాయ స్వాహా, … శ్రీ కృష్ణ పరబ్రహ్మణే నమో నమః)
జపసంకల్పః
పూర్వోక్త ఏవంగుణ విశేషణ విశిష్ఠాయాం శుభతిథౌ మమోపాత్త దురిత క్షయద్వారా శ్రీ పరమేశ్వర ముద్దిస్య శ్రీ పరమేశ్వర ప్రీత్యర్థం సంధ్యాంగ యథాశక్తి గాయత్రీ మహామంత్ర జపం కరిష్యే ||
కరన్యాసః
ఓం తథ్స’వితుః బ్రహ్మాత్మనే అంగుష్టాభ్యాం నమః |
వరే”ణ్యం విష్ణవాత్మనే తర్జనీభ్యాం నమః |
భర్గో’ దేవస్య’ రుద్రాత్మనే మధ్యమాభ్యాం నమః |
ధీమహి సత్యాత్మనే అనామికాభ్యాం నమః |
ధియో యో నః’ ఙ్ఞానాత్మనే కనిష్టికాభ్యాం నమః |
ప్రచోదయా”త్ సర్వాత్మనే కరతల కరపృష్టాభ్యాం నమః |
అంగన్యాసః
ఓం తథ్స’వితుః బ్రహ్మాత్మనే హృదయాయ నమః |
వరే”ణ్యం విష్ణవాత్మనే శిరసే స్వాహా |
భర్గో’ దేవస్య’ రుద్రాత్మనే శిఖాయై వషట్ |
ధీమహి సత్యాత్మనే కవచాయ హుమ్ |
ధియో యో నః’ ఙ్ఞానాత్మనే నేత్రత్రయాయ వౌషట్ |
ప్రచోదయా”త్ సర్వాత్మనే అస్త్రాయఫట్ |
ఓం భూర్భువస్సువరోమితి దిగ్భంధః |
ధ్యానమ్
ముక్తావిద్రుమ హేమనీల ధవళచ్చాయైర్-ముఖై స్త్రీక్షణైః |
యుక్తామిందుని బద్ధ రత్న మకుటాం తత్వార్థ వర్ణాత్మికామ్ |
గాయత్రీం వరదాభయాంకుశ కశాశ్శుభ్రంకపాలంగదామ్ |
శంఖంచక్ర మధారవింద యుగళం హస్తైర్వహంతీం భజే ||
చతుర్వింశతి ముద్రా ప్రదర్శనం
సుముఖం సంపుటించైవ వితతం విస్తృతం తథా |
ద్విముఖం త్రిముఖంచైవ చతుః పంచ ముఖం తథా |
షణ్ముఖోஉథో ముఖం చైవ వ్యాపకాంజలికం తథా |
శకటం యమపాశం చ గ్రథితం సమ్ముఖోన్ముఖమ్ |
ప్రలంబం ముష్టికం చైవ మత్స్యః కూర్మో వరాహకమ్ |
సింహాక్రాంతం మహాక్రాంతం ముద్గరం పల్లవం తథా |
చతుర్వింశతి ముద్రా వై గాయత్ర్యాం సుప్రతిష్ఠితాః |
ఇతిముద్రా న జానాతి గాయత్రీ నిష్ఫలా భవేత్ ||
యో దేవ స్సవితాஉస్మాకం ధియో ధర్మాదిగోచరాః |
ప్రేరయేత్తస్య యద్భర్గస్త ద్వరేణ్య ముపాస్మహే ||
గాయత్రీ మంత్రం
ఓం భూర్భువస్సువః తథ్స’వితుర్వరే”ణ్యం భర్గో’ దేవస్య’ ధీమహి |
ధియో యో నః’ ప్రచోదయా”త్ ||
అష్టముద్రా ప్రదర్శనం
సురభిర్-ఙ్ఞాన చక్రే చ యోనిః కూర్మోஉథ పంకజమ్ |
లింగం నిర్యాణ ముద్రా చేత్యష్ట ముద్రాః ప్రకీర్తితాః ||
ఓం తత్సద్-బ్రహ్మార్పణమస్తు |
ఆచమ్య (ఓం కేశవాయ స్వాహా, … శ్రీ కృష్ణ పరబ్రహ్మణే నమో నమః)
ద్విః పరిముజ్య |
సకృదుప స్పృశ్య |
యత్సవ్యం పాణిమ్ |
పాదమ్ |
ప్రోక్షతి శిరః |
చక్షుషీ |
నాసికే |
శ్రోత్రే |
హృదయమాలభ్య |
ప్రాతఃకాల సూర్యోపస్థానం
ఓం మిత్రస్య’ చర్షణీ ధృత శ్రవో’ దేవస్య’ సాన సిమ్ | సత్యం చిత్రశ్ర’ వస్తమమ్ | మిత్రో జనాన్’ యాతయతి ప్రజానన్-మిత్రో దా’ధార పృథివీ ముతద్యామ్ | మిత్రః కృష్టీ రని’మిషాஉభి చ’ష్టే సత్యాయ’ హవ్యం ఘృతవ’ద్విధేమ | ప్రసమి’త్త్ర మర్త్యో’ అస్తు ప్రయ’స్వా న్యస్త’ ఆదిత్య శిక్ష’తి వ్రతేన’ | న హ’న్యతే న జీ’యతే త్వోతోనైన మగ్ంహో’ అశ్నో త్యంతి’తో న దూరాత్ ||
మధ్యాహ్న సూర్యోపస్థానం
ఓం ఆ సత్యేన రజ’సా వర్త’మానో నివేశ’య న్నమృతం మర్త్య’ంచ | హిరణ్యయే’న సవితా రథేనాஉదేవో యా’తి భువ’నా నిపశ్యన్’ ||
ఉద్వయ ంతమ’స స్పరి పశ్య’ంతో జ్యోతి రుత్త’రమ్ | దేవన్-దే’వత్రా సూర్య మగ’న్మ జ్యోతి’ రుత్తమం ||
ఉదుత్యం జాతవే’దసం దేవం వ’హంతి కేతవః’ | దృశే విశ్వా’ య సూర్య”మ్ || చిత్రం దేవానా ముద’గా దనీ’కం చక్షు’ర్-మిత్రస్య వరు’ణ స్యాగ్నేః | అప్రా ద్యావా’ పృథివీ అంతరి’క్షగ్మ్ సూర్య’ ఆత్మా జగ’త స్తస్థుష’శ్చ ||
తచ్చక్షు’ర్-దేవహి’తం పురస్తా”చ్చుక్ర ముచ్చర’త్ | పశ్యే’మ శరద’శ్శతం జీవే’మ శరద’శ్శతం నందా’మ శరద’శ్శతం మోదా’మ శరద’శ్శతం భవా’మ శరద’శ్శతగ్మ్ శృణవా’మ శరద’శ్శతం పబ్ర’వామ శరద’శ్శతమజీ’తాస్యామ శరద’శ్శతం జోక్చ సూర్యం’ దృషే || య ఉద’గాన్మహతోஉర్ణవా” ద్విభ్రాజ’మాన స్సరిరస్య మధ్యాథ్సమా’ వృషభో లో’హితాక్షసూర్యో’ విపశ్చిన్మన’సా పునాతు ||
సాయంకాల సూర్యోపస్థానం
ఓం ఇమమ్మే’ వరుణ శృధీ హవ’ మద్యా చ’ మృడయ | త్వా మ’వస్యు రాచ’కే || తత్వా’ యామి బ్రహ్మ’ణా వంద’మాన స్త దాశా”స్తే యజ’మానో హవిర్భిః’ | అహే’డమానో వరుణేహ బోధ్యురు’శగ్ం సమా’న ఆయుః ప్రమో’షీః ||
యచ్చిద్ధితే విశోయథా ప్రదేవ వరుణవ్రతమ్ | మినీమసిద్య విద్యవి | యత్కించేదం వరుణదైవ్యే జనేஉభిద్రోహ మ్మనుష్యాశ్చరామసి | అచిత్తే యత్తవ ధర్మాయుయోపి మమాన స్తస్మా దేనసో దేవరీరిషః | కితవాసో యద్రిరిపుర్నదీవి యద్వాఘా సత్యముతయన్న విద్మ | సర్వాతావిష్య శిధిరేవదేవా థాతేస్యామ వరుణ ప్రియాసః ||
దిగ్దేవతా నమస్కారః
ఓం నమః ప్రాచ్యై’ దిశే యాశ్చ’ దేవతా’ ఏతస్యాం ప్రతి’వసంత్యే తాభ్య’శ్చ నమః’ |
ఓం నమః దక్షిణాయై దిశే యాశ్చ’ దేవతా’ ఏతస్యాం ప్రతి’వసంత్యే తాభ్య’శ్చ నమః’ |
ఓం నమః ప్రతీ”చ్యై దిశే యాశ్చ’ దేవతా’ ఏతస్యాం ప్రతి’వసంత్యే తాభ్య’శ్చ నమః’ |
ఓం నమః ఉదీ”చ్యై దిశే యాశ్చ’ దేవతా’ ఏతస్యాం ప్రతి’వసంత్యే తాభ్య’శ్చ నమః’ |
ఓం నమః ఊర్ధ్వాయై’ దిశే యాశ్చ’ దేవతా’ ఏతస్యాం ప్రతి’వసంత్యే తాభ్య’శ్చ నమః’ |
ఓం నమోஉధ’రాయై దిశే యాశ్చ’ దేవతా’ ఏతస్యాం ప్రతి’వసంత్యే తాభ్య’శ్చ నమః’ |
ఓం నమోஉవాంతరాయై’ దిశే యాశ్చ’ దేవతా’ ఏతస్యాం ప్రతి’వసంత్యే తాభ్య’శ్చ నమః’ |
ముని నమస్కారః
నమో గంగా యమునయోర్-మధ్యే యే’ వసంతి తే మే ప్రసన్నాత్మాన శ్చిరంజీవితం వ’ర్ధయంతి నమో గంగా యమునయోర్-ముని’భ్యశ్చ నమో నమో గంగా యమునయోర్-ముని’భ్యశ్చ న’మః ||
సంధ్యాదేవతా నమస్కారః
సంధ్యా’యై నమః’ | సావి’త్ర్యై నమః’ | గాయ’త్ర్యై నమః’ | సర’స్వత్యై నమః’ | సర్వా’భ్యో దేవతా’భ్యో నమః’ | దేవేభ్యో నమః’ | ఋషి’భ్యో నమః’ | ముని’భ్యో నమః’ | గురు’భ్యో నమః’ | పితృ’భ్యో నమః’ | కామోஉకార్షీ” ర్నమో నమః | మన్యు రకార్షీ” ర్నమో నమః | పృథివ్యాపస్తేజో వాయు’రాకాశాత్ నమః | ఓం నమో భగవతే వాసు’దేవాయ | యాగ్మ్ సదా’ సర్వభూతాని చరాణి’ స్థావరాణి’ చ | సాయం ప్రాత ర్న’మస్యంతి సా మా సంధ్యా’உభిరక్షతు ||
శివాయ విష్ణురూపాయ శివరూపాయ విష్ణవే |
శివస్య హృదయం విష్ణుర్విష్ణోశ్చ హృదయం శివః ||
యథా శివమయో విష్ణురేవం విష్ణుమయః శివః |
యథాஉంతరం న పశ్యామి తథా మే స్వస్తిరాయుషి ||
నమో బ్రహ్మణ్య దేవాయ గో బ్రాహ్మణ హితాయ చ |
జగద్ధితాయ కృష్ణాయ గోవిందాయ నమో నమః ||
గాయత్రీ ఉద్వాసన (ప్రస్థానం)
ఉత్తమే’ శిఖ’రే జాతే భూమ్యాం ప’ర్వతమూర్థ’ని | బ్రాహ్మణే”భ్యోஉభ్య’ను ఙ్ఞాతా గచ్చదే’వి యథాసు’ఖమ్ | స్తుతో మయా వరదా వే’దమాతా ప్రచోదయంతీ పవనే” ద్విజాతా | ఆయుః పృథివ్యాం ద్రవిణం బ్ర’హ్మవర్చసం మహ్యం దత్వా ప్రజాతుం బ్ర’హ్మలోకమ్ ||
నమోஉస్త్వనంతాయ సహస్రమూర్తయే సహస్ర పాదాక్షి శిరోరు బాహవే |
సహస్ర నామ్నే పురుషాయ శాశ్వతే సహస్రకోటీ యుగ ధారిణే నమః ||
ఇదం ద్యా’వా పృథివీ సత్యమ’స్తు | పితర్-మాతర్యది హోప’ బృవేవా”మ్ |
భూతం దేవానా’ మవమే అవో’భిః | విద్యా మేషం వృజినం’ జీరదా’నుమ్ ||
ఆకాశాత్-పతితం తోయం యథా గచ్ఛతి సాగరమ్ |
సర్వదేవ నమస్కారః కేశవం ప్రతిగచ్ఛతి ||
శ్రీ కేశవం ప్రతిగచ్ఛత్యోన్నమ ఇతి |
సర్వవేదేషు యత్పుణ్యమ్ | సర్వతీర్థేషు యత్ఫలమ్ |
తత్ఫలం పురుష ఆప్నోతి స్తుత్వాదేవం జనార్ధనమ్ ||
స్తుత్వాదేవం జనార్ధన ఓం నమ ఇతి ||
వాసనాద్-వాసుదేవస్య వాసితం తే జయత్రయమ్ |
సర్వభూత నివాసోஉసి శ్రీవాసుదేవ నమోஉస్తుతే ||
శ్రీ వాసుదేవ నమోஉస్తుతే ఓం నమ ఇతి |
అభివాదః (ప్రవర)
చతుస్సాగర పర్యంతం గో బ్రాహ్మణేభ్యః శుభం భవతు | … ప్రవరాన్విత … గోత్రః … సూత్రః … వేద శాఖాధ్యాయీ … అహం భో అభివాదయే ||
ఈశ్వరార్పణం
కాయేన వాచా మనసేంద్రియైర్వా | బుద్ధ్యాஉஉత్మనా వా ప్రకృతే స్స్వభావాత్ |
కరోమి యద్యత్-సకలం పరస్మై శ్రీమన్నారాయణాయేతి సమర్పయామి ||
హరిః ఓం తత్సత్ | తత్సర్వం శ్రీ పరమేశ్వరార్పణమస్తు |
Krihsnayajurveda Sandyavndanam Part 1 ( A Video on Mudras and detailed explanation of how to do sandyavandanam)
Part 2
Part 3
Part 4
Part 5
Part 6
Thursday, October 27, 2011
Agni Suktam - Meaning
Agni Suktam
Translated by Ramakrishna Janasvami
Introduction:
Agni Suktam is the first hymn in the oldest of the vedas, the Rig Veda and is addressed to Agni, the fire-god, who is considered a cosmic power, who protects and guides human beings towards perfection. In what follows, we have included the original Sanskrit text along with the transliterated text for each Rig Vedic hymn. Svarita, Anudatta and Udatta marks are also shown in the original Sanskrit hymns to facilitate proper pronunciation and recitation. Sandhi dissected versions should be of immense help before an interpretation of various words is undertaken. As opposed to classical Sanskrit, Vedic sanskrit is somewhat less structured and a careful reader will find not infrequent violation of grammatical rules in the texts. Still, the grammar works of Macdonnel [3] and Whitney [5] should be particularly useful in interpreting vedic texts in a meaningful way.
agnim īļe purohitam yajňasya devam ŗtvijam|
hotāram ratna dhātamam|| 1 ||
agniĥ pūrvebhiĥ ŗşhibhir īdyo nūtanair uta|
sa devān eha vakşhati|| 2 ||
agninā rayim ashnavat poşhameva divedive|
ashasam vīravattamam|| 3 ||
agne yam yajňam adhvaram vishvataĥ paribhūr asi|
sa it deveşhu gachchhati|| 4 ||
agnir hotā kavikratuĥ satyaĥ chitra shravastamaĥ|
devo devebhir āgamat|| 5 ||
yadanga dāshuşhe tvam agne bhadram karişhyasi|
tavet tat satyam angiraĥ|| 6 ||
upa tva agne divedive doşhāvastar dhiyā vayam|
namo bharanta emasi|| 7 ||
rājantam adhvarāņām gopām ŗtasya dīdivim|
vardhamānam sve dame|| 8 ||
sa naĥ piteva sūnave agne sūpāyano bhava|
sachasvā naĥ svastaye
1. I glorify Agni, the high priest of sacrifice, the divine, the ministrant, who is the offerer and possessor of greatest wealth.
2. May that Agni, who is worthy to be praised by ancient and modern sages, gather the Gods here.
3. Through Agni, one gets lot of wealth that increases day by day. One gets fame and the best progeny.
4. O Agni, you are surrounding the non-violent sacrifice on all sides, that which indeed reaches (in) the gods.
5. May Agni, the sacrificer, one who possesses immense wisdom, he who is true, has most distinguished fame, is divine, come hither with the gods.
6. O Agni, whatever good you will do and whatever possessions you bestow (upon the worshiper), that, O Angiras, is indeed your essence.
7. O Agni, the illuminer (dispeller) of darkness, we approach near thee (thy vicinity) with thought (willingness), day by day, while bearing obeisance.
8. (We approach) Thee, the shining (the radiant), the protector of non-injuring sacrifices, growing in your own dwelling, the bright star of truth.
9. O Agni, be easily accessible to us, like a father to his son. Accompany us for our well being.
An interesting Article on Rigveda - http://www.tony5m17h.net/RgVeda.html
Translated by Ramakrishna Janasvami
Introduction:
Agni Suktam is the first hymn in the oldest of the vedas, the Rig Veda and is addressed to Agni, the fire-god, who is considered a cosmic power, who protects and guides human beings towards perfection. In what follows, we have included the original Sanskrit text along with the transliterated text for each Rig Vedic hymn. Svarita, Anudatta and Udatta marks are also shown in the original Sanskrit hymns to facilitate proper pronunciation and recitation. Sandhi dissected versions should be of immense help before an interpretation of various words is undertaken. As opposed to classical Sanskrit, Vedic sanskrit is somewhat less structured and a careful reader will find not infrequent violation of grammatical rules in the texts. Still, the grammar works of Macdonnel [3] and Whitney [5] should be particularly useful in interpreting vedic texts in a meaningful way.
agnim īļe purohitam yajňasya devam ŗtvijam|
hotāram ratna dhātamam|| 1 ||
agniĥ pūrvebhiĥ ŗşhibhir īdyo nūtanair uta|
sa devān eha vakşhati|| 2 ||
agninā rayim ashnavat poşhameva divedive|
ashasam vīravattamam|| 3 ||
agne yam yajňam adhvaram vishvataĥ paribhūr asi|
sa it deveşhu gachchhati|| 4 ||
agnir hotā kavikratuĥ satyaĥ chitra shravastamaĥ|
devo devebhir āgamat|| 5 ||
yadanga dāshuşhe tvam agne bhadram karişhyasi|
tavet tat satyam angiraĥ|| 6 ||
upa tva agne divedive doşhāvastar dhiyā vayam|
namo bharanta emasi|| 7 ||
rājantam adhvarāņām gopām ŗtasya dīdivim|
vardhamānam sve dame|| 8 ||
sa naĥ piteva sūnave agne sūpāyano bhava|
sachasvā naĥ svastaye
1. I glorify Agni, the high priest of sacrifice, the divine, the ministrant, who is the offerer and possessor of greatest wealth.
2. May that Agni, who is worthy to be praised by ancient and modern sages, gather the Gods here.
3. Through Agni, one gets lot of wealth that increases day by day. One gets fame and the best progeny.
4. O Agni, you are surrounding the non-violent sacrifice on all sides, that which indeed reaches (in) the gods.
5. May Agni, the sacrificer, one who possesses immense wisdom, he who is true, has most distinguished fame, is divine, come hither with the gods.
6. O Agni, whatever good you will do and whatever possessions you bestow (upon the worshiper), that, O Angiras, is indeed your essence.
7. O Agni, the illuminer (dispeller) of darkness, we approach near thee (thy vicinity) with thought (willingness), day by day, while bearing obeisance.
8. (We approach) Thee, the shining (the radiant), the protector of non-injuring sacrifices, growing in your own dwelling, the bright star of truth.
9. O Agni, be easily accessible to us, like a father to his son. Accompany us for our well being.
An interesting Article on Rigveda - http://www.tony5m17h.net/RgVeda.html
Wednesday, October 26, 2011
Ardha Nareeswara Ashtakam
Ardha Nareeswara Ashtakam
Translated by P. R. Ramachander
చాంపేయగౌరార్ధశరీరకాయై
కర్పూరగౌరార్ధశరీరకాయ |
ధమ్మిల్లకాయై చ జటాధరాయ
నమః శివాయై చ నమః శివాయ || 1 ||
కస్తూరికాకుంకుమచర్చితాయై
చితారజఃపుంజ విచర్చితాయ |
కృతస్మరాయై వికృతస్మరాయ
నమః శివాయై చ నమః శివాయ || 2 ||
ఝణత్క్వణత్కంకణనూపురాయై
పాదాబ్జరాజత్ఫణినూపురాయ |
హేమాంగదాయై భుజగాంగదాయ
నమః శివాయై చ నమః శివాయ || 3 ||
విశాలనీలోత్పలలోచనాయై
వికాసిపంకేరుహలోచనాయ |
సమేక్షణాయై విషమేక్షణాయ
నమః శివాయై చ నమః శివాయ || 4 ||
మందారమాలాకలితాలకాయై
కపాలమాలాంకితకంధరాయ |
దివ్యాంబరాయై చ దిగంబరాయ
నమః శివాయై చ నమః శివాయ || 5 ||
అంభోధరశ్యామలకుంతలాయై
తటిత్ప్రభాతామ్రజటాధరాయ |
నిరీశ్వరాయై నిఖిలేశ్వరాయ
నమః శివాయై చ నమః శివాయ || 6 ||
ప్రపంచసృష్ట్యున్ముఖలాస్యకాయై
సమస్తసంహారకతాండవాయ |
జగజ్జనన్యై జగదేకపిత్రే
నమః శివాయై చ నమః శివాయ || 7 ||
ప్రదీప్తరత్నోజ్జ్వలకుండలాయై
స్ఫురన్మహాపన్నగభూషణాయ |
శివాన్వితాయై చ శివాన్వితాయ
నమః శివాయై చ నమః శివాయ || 8 ||
ఏతత్పఠేదష్టకమిష్టదం యో
భక్త్యా స మాన్యో భువి దీర్ఘజీవీ |
ప్రాప్నోతి సౌభాగ్యమనంతకాలం
భూయాత్సదా తస్య సమస్తసిద్ధిః ||
Champeya gowrardha sareerikayai,
Karpooragourardha sareerikaya,
Dhamillakayai cha jatadaraya,
Nama Shivayai cha namashivaya. 1
My salutations to both Parvathi and Shiva,
To Her whose body shines similar to molten gold,
To Him whose body shines like the burning camphor,
To Her who has a well made up hair,
And to Him who has the matted lock.
Kasthurika kumkuma charchithayai,
Chitha raja puncha vicharchithayai,
Kruthasmarayai vikrutha smaraya,
Nama Shivayai cha namashivaya. 2
My salutations to both Parvathi and Shiva,
To Her whose body is smeared with musk and saffron,
To Him whose body is smeared with ashes of a burning ghat,
To Her whose prettiness radiates love,
And to Him who destroyed the God of love.
Chalath kanath kankana noopurayai,
Padabja Rajatphani noopuraya,
Hemangadhayai bhujagangadhaya,
Nama Shivayai cha namashivaya. 3
My salutations to both Parvathi and Shiva,
To Her who has tinkling pretty anklets,
To Him who has the king of snakes as anklet,
To Her who shines with golden anklets,
And to Him who has snakes as anklets.
Visala nilothphala lochanayai,
Vikasi pangeruha lochanaya,
Samekshanayai vishamekshanaya,
Nama Shivayai cha namashivaya. 4
My salutations to both Parvathi and Shiva,
To Her who has eyes as wide as the blue lotus,
To Him who has eyes as wide as a fully opened lotus,
To Her who has even number of eyes,
And to Him who has odd number of eyes
Mandhara mala kali thalakayai,
Kapalamalnkitha kandharaya,
Divyambarayai cha Digambaraya,
Nama Shivayai cha namashivaya. 5
My salutations to both Parvathi and Shiva,
To Her whose hair is decorated with divine flowers,
To Him who wears a garland of skulls,
To Her who dresses in great silks,
And to Him wearing the eight directions.
Ambhodara syamala kunthalayai,
Thadithprabha thamra jata dharaya,
Gireeswarayai nikhileeswaraya,
Nama Shivayai cha namashivaya. 6
My salutations to both Parvathi and Shiva,
To Her who has black hairs like the swollen cloud,
To Him who has copper matted locks like lightning,
To Her who is the goddess of the mountains,
And to Him who is the Lord of the universe.
Prapancha srushtyun muka lasyakayai,
Samastha samharaka thandavaya,
Jagat jananyai Jagatheka pithre,
Nama Shivayai cha namashivaya. 7
My salutations to both Parvathi and Shiva,
To Her whose dance marks the creation of the world,
To Him whose dance destroys everything,
To Her who is the mother of the universe,
And to Him who is the father of the universe.
Pradeeptha rathnojjwala kundaayai,
Sphuran maha pannaga bhooshanayai,
Shivanvithaayai cha Shivanvithaya,
Nama Shivayai cha namashivaya. 8
My salutations to both Parvathi and Shiva,
To Her with glittering ear rings of gems,
To Him who wears a great serpent as an ornament,
To Her who is divinely merged with Shiva,
And to Him who is divinely merged with Parvathi.
Subscribe to:
Posts (Atom)